Rozpoczęcie działalności gospodarczej - sklep.gofin.pl
          Ostatnia aktualizacja: 19.11.2019 r., godz. 13:37
            Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 19.732
separatorgoraprzod
A A A

Warunki stosowania kasowej metody rozliczania VAT

Gazeta Podatkowa

Mały podatnik VAT może rozliczać się z podatku VAT na zasadach ogólnych albo może wybrać kasową metodę rozliczania VAT. Korzystając z tej metody podatnik w sposób odmienny od zasady ogólnej określa moment powstania obowiązku podatkowego w VAT. Ustawodawca przewidział także szczególny moment odliczania VAT od towarów czy usług nabytych przez małych podatników stosujących metodę kasową.

Mały podatnik VAT

Z kasowej metody rozliczeń podatku VAT w 2019 r. będą mogli korzystać mali podatnicy, czyli podatnicy:

  • u których wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim, czyli w 2018 r. kwoty 5.135.000 zł,
     
  • prowadzący przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzający funduszami inwestycyjnymi, zarządzający alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, będący agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze, z wyjątkiem komisu - jeżeli kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia za wykonane usługi (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w 2018 r. kwoty 193.000 zł.

Podatnik, który zdecyduje się na stosowanie kasowej metody rozliczania VAT, musi złożyć pisemne zawiadomienie do naczelnika urzędu skarbowego w terminie do końca miesiąca poprzedzającego okres, za który podatnik będzie stosował tę metodę. Zgłoszenia tego dokonuje się na druku VAT-R. W druku tym należy zaznaczyć poz. 39 kwadratu 1 oraz wskazać okres, od którego podatnik będzie stosował metodę kasową. Trzeba podkreślić, że żaden z przepisów ustawy o VAT nie wymaga, aby podatnik dokonał wyboru kasowej metody rozliczeń wyłącznie z początkiem danego roku kalendarzowego. Może to zrobić w trakcie roku.

Obowiązek podatkowy

Obowiązek podatkowy w VAT powstaje generalnie w dniu dokonania dostawy towarów czy wykonania usługi, a jeżeli wcześniej podatnik otrzyma całość lub część zapłaty, powstaje on z chwilą otrzymania tej zapłaty w odniesieniu do otrzymanej kwoty.

Natomiast w przypadku wyboru przez małego podatnika kasowej metody rozliczania VAT obowiązek podatkowy w odniesieniu do dokonywanych dostaw towarów czy świadczenia usług powstaje z dniem:

1) otrzymania całości lub części zapłaty - w przypadku dokonania dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz czynnego podatnika VAT,

2) otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż 180. dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi - w przypadku dokonania dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz podmiotu innego niż wymieniony w pkt 1.

Tak wynika z art. 21 ust. 1 ustawy o VAT.

Otrzymanie zapłaty w części powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części.

Ponadto mali podatnicy stosujący kasową metodę rozliczania podatku VAT dokumentują transakcje fakturami zawierającymi wyrazy "metoda kasowa".

Miesięczne lub kwartalne rozliczanie VAT

Podatnicy stosujący kasową metodę rozliczania VAT składają zasadniczo kwartalne deklaracje VAT. Regułę tę określono w art. 99 ust. 2 ustawy o VAT. Przy czym ustawodawca określił od niej wyjątki. Z kwartalnego rozliczenia VAT nie mogą bowiem korzystać nowi podatnicy (przez 12 miesięcy począwszy od miesiąca, w którym dokonana została rejestracja), a także podatnicy, którzy w danym kwartale lub w poprzedzających go 4 kwartałach dokonali dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 13 do ustawy o VAT (tzw. towarów wrażliwych), chyba że łączna wartość tych dostaw netto nie przekroczyła, w żadnym miesiącu z tych okresów, kwoty 50.000 zł. Do wartości 50.000 zł nie wlicza się dostaw paliw dokonanych na warunkach wskazanych w art. 99 ust. 3b ustawy o VAT.

Odliczenie VAT

Mali podatnicy rozliczający podatek VAT metodą kasową w odmienny sposób korzystają również z prawa do odliczenia VAT naliczonego. Mogą oni bowiem odliczyć podatek naliczony nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik dokonał zapłaty za zakupione towary czy usługi. Wynika to z art. 86 ust. 10e ustawy o VAT. Mogą oni także skorzystać z terminu odliczenia VAT wskazanego w art. 86 ust. 11 ustawy o VAT, czyli jeżeli mały podatnik nie odliczy podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym dokonał zapłaty za nabyte towary czy usługi, ma możliwość skorzystania z tego prawa w rozliczeniu za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Odliczenie w terminie późniejszym niż wskazany powyżej możliwe jest z kolei wyłącznie poprzez korektę deklaracji na podstawie art. 86 ust. 13 ustawy o VAT, czyli w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do odliczenia VAT naliczonego.


Wzory formularzy dla celów VAT dostępne są w serwisie www.druki.gofin.pl, w dziale Podatek VAT.

Utrata prawa do kasowej metody rozliczania VAT

Mały podatnik traci prawo do rozliczania podatku metodą kasową, począwszy od rozliczenia za miesiąc następujący po kwartale, w którym wartość sprzedaży przekroczyła limit ustalony dla małego podatnika (art. 21 ust. 4 ustawy o VAT). Zgodnie natomiast z art. 99 ust. 5 ustawy o VAT po przekroczeniu limitu dla małego podatnika, podatnik zobowiązany jest do składania deklaracji za okresy miesięczne począwszy od rozliczenia za pierwszy miesiąc kwartału:

1) w którym przekroczono limit - jeżeli przekroczenie kwoty nastąpiło w pierwszym lub drugim miesiącu kwartału (w przypadku gdy przekroczenie limitu nastąpiło w drugim miesiącu kwartału, deklaracja za pierwszy miesiąc kwartału jest składana w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po drugim miesiącu kwartału),

2) następującego po kwartale, w którym przekroczono tę kwotę - jeżeli przekroczenie kwoty nastąpiło w trzecim miesiącu kwartału.

Przyjmując zatem literalne brzmienie tych przepisów, jeżeli wartość sprzedaży przekroczy limit właściwy dla małego podatnika np. w listopadzie br., to podatnik utraci prawo do stosowania metody kasowej dopiero od stycznia 2019 r. Jednak już od rozliczenia za październik br. podatnik musi składać deklaracje VAT za okresy miesięczne.

Zapłata po utracie prawa do metody kasowej

W praktyce może się zdarzyć, że podatnik sprzeda towary czy wykona usługi w okresie stosowania metody kasowej, ale zapłata za ten towar czy usługę nastąpi już w okresie stosowania ogólnych zasad rozliczania VAT. W związku z tym może powstać wątpliwość, na jakich zasadach powinno wykazać się VAT należny od tej transakcji. Jak wynika z art. 21 ust. 2 ustawy o VAT, zasady ustalania obowiązku podatkowego właściwe dla kasowej metody rozliczania VAT stosuje się do czynności wykonywanych w okresie, w którym podatnik stosuje metodę kasową.

Zatem należałoby uznać, że podatek należny od czynności, dla których w okresie stosowania metody kasowej nie powstał obowiązek podatkowy (w związku z brakiem zapłaty), rozlicza się na dotychczasowych zasadach, tj. według metody kasowej.

Metoda kasowa a odwrotne obciążenie

Mechanizm odwrotnego obciążenia ma zastosowanie do towarów wskazanych w załączniku nr 11 do ustawy o VAT oraz do usług budowlanych wymienionych w załączniku nr 14 do ustawy, jeśli łącznie spełnione są przesłanki wynikające odpowiednio z art. 17 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy o VAT.

W przypadku usług wymienionych w poz. 2-48 załącznika nr 14 do ustawy o VAT, odwrotne obciążenie stosuje się w sytuacji, gdy usługodawca świadczy te usługi jako podwykonawca.

Transakcje, które opodatkowane są na zasadzie odwrotnego obciążenia, nie podlegają odrębnym zasadom ustalania obowiązku podatkowego.

Obowiązek podatkowy w odniesieniu do towarów objętych odwrotnym obciążeniem ustala się w sposób ogólny, czyli generalnie z chwilą dokonania przez sprzedawcę dostawy towarów. Jeśli jednak przed dostawą towarów nabywca wpłaci sprzedawcy zaliczkę lub ureguluje całą należność, wówczas obowiązek podatkowy powstanie w momencie otrzymania zapłaty, w odniesieniu do wpłaconej kwoty.

Natomiast w przypadku świadczenia przez podatnika VAT usług budowlanych i budowlano-montażowych na rzecz innego podatnika podatku VAT, obowiązek podatkowy powstaje zasadniczo z chwilą wystawienia faktury (art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy o VAT). Jeżeli jednak podatnik nie wystawi faktury lub zrobi to z opóźnieniem, to obowiązek podatkowy powstanie z chwilą upływu terminów wystawienia faktury, czyli w przypadku usług budowlanych 30. dnia od dnia wykonania usług.

W praktyce występują sytuacje, w których sprzedawca towaru lub usługi objętych odwrotnym obciążeniem rozlicza podatek VAT metodą kasową. W takim przypadku podatnicy mają wątpliwości, w jaki sposób powinni ustalić obowiązek podatkowy: czy zgodnie z metodą kasową właściwą dla sprzedawcy, czy na zasadach ogólnych właściwych dla nabywcy? Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia 12 października 2017 r., stanowiącym odpowiedź na pytanie naszego Wydawnictwa odnośnie tej kwestii, wyjaśniło, że mały podatnik rozliczający się metodą kasową będzie wykazywał transakcję objętą odwrotnym obciążeniem w wartości sprzedaży netto w ewidencji/deklaracji za okres, w którym otrzyma całość zapłaty z tytułu tej sprzedaży lub za okresy, w których otrzyma część zapłaty z tytułu tej sprzedaży - w części wartości sprzedaży netto odpowiadającej kwocie zapłaty, jaką w danym okresie otrzymał.

Wątpliwości podatników budzi także kwestia, czy do limitu sprzedaży określonego dla małego podatnika wlicza się wartość transakcji opodatkowanych przy zastosowaniu mechanizmu odwrotnego obciążenia. Definiując małego podatnika ustawodawca posłużył się pojęciem wartości sprzedaży. W art. 2 pkt 22 ustawy o VAT wskazano, iż sprzedażą jest odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Niewątpliwie w takiej sytuacji mamy do czynienia z wykonywanymi przez podatnika czynnościami odpłatnymi. Fakt, że z tytułu tych transakcji podatek VAT rozlicza nabywca w ramach mechanizmu odwrotnego obciążenia, nie zmienia tego, iż wykonywane przez podatnika usługi czy dostawy towarów są odpłatne i spełniają warunki uznania ich za sprzedaż w rozumieniu ustawy o VAT, którą należy wliczać do limitu uprawniającego do korzystania ze statusu małego podatnika.

Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 13 czerwca 2018 r., nr 0114-KDIP1-2.4012.210.2018.2.PC, wyjaśnił, że pomimo tego, że w omawianym przypadku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy o VAT znajduje zastosowanie mechanizm odwrotnego obciążenia zasadnym jest, aby ustalając limit, o którym mowa w art. 2 pkt 25 lit. a) ustawy, doliczać wartość kwoty podatku właściwej w przypadku danej transakcji. Wskazać bowiem należy, że zastosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy oznacza jedynie przesunięcie obowiązku rozliczenia VAT na usługobiorcę. Zastosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia nie oznacza natomiast, że w przypadku danej transakcji podatek nie wystąpi. Mechanizm odwrotnego obciążenia przenosi jedynie obowiązek rozliczenia tego podatku na usługobiorcę, tj. podatnika, na rzecz którego są świadczone usługi.

W konsekwencji podatnik, ustalając na potrzeby art. 2 pkt 25 lit. a) ustawy o VAT wartość dokonanej sprzedaży, powinien w przypadku transakcji, które na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy podlegają opodatkowaniu na zasadzie odwrotnego obciążenia, dodawać wartości podatku VAT, który zobowiązany jest rozliczyć nabywca.

W przypadku mechanizmu odwrotnego obciążenia obowiązek rozliczenia VAT przechodzi ex lege na drugą stronę transakcji (np. nabywcę usługi), to punktem wyjścia dla uznania, czy ta transakcja w ogóle podlega opodatkowaniu VAT, i dalej - czy jest usługą albo dostawą (podlegającą ewentualnie odwrotnemu obciążeniu), jest zbadanie jej wszystkich elementów konstytutywnych (podmiotowych i przedmiotowych) z punktu widzenia sprzedawcy. Takie podejście musi również dotyczyć momentu powstania obowiązku podatkowego. Skoro obowiązek rozliczenia podatku przechodzi na nabywcę, to i ten element konstrukcyjny podatku musi się tak samo kształtować po stronie tego nabywcy, jak kształtowałby się po stronie sprzedawcy, gdyby w danej sytuacji miały zastosowanie zasady ogólne opodatkowania, a nie odwrotne obciążenie. Wobec tego, choć nabywca nie ma statusu małego podatnika (ma go tylko podwykonawca), obowiązek podatkowy w stosunku do usług budowlanych powinien rozpoznać jakby ten status posiadał.

Z interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 6 lutego 2018 r., nr 0114-KDIP1-2.4012.646.2017.2.KT

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o VAT (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.)

TERMINARZ KSIĘGOWY

separatorgoraprzod
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN poleca w sklepie internetowym www.sklep.gofin.pl
Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno-Finansowych Ukazuje się co 10 dni
więcej »
Ubezpieczenia i Prawo Pracy Dwutygodnik
więcej »
Poradnik VAT Dwutygodnik
więcej »
Zeszyty Metodyczne Rachunkowości Dwutygodnik
więcej »
Przegląd Podatku Dochodowego Dwutygodnik
więcej »
Gazeta Podatkowa Ukazuje się w poniedziałki
i czwartki
więcej »
Wydawnictwo Podatkowe
wtorek, 19 listopada 2019 r.
gofin
sgk
www.czasopismaksiegowych.pl
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.