Wydawnictwo Podatkowe
wtorek, 26 stycznia 2021 r.
          Ostatnia aktualizacja: 25.01.2021 r., godz. 12:00
            Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 19.732
separatorgoraprzod
A A A

Jak i kiedy złożyć zgłoszenie rejestracyjne dla celów VAT?

Gazeta Podatkowa

Podatnik rozpoczynający działalność gospodarczą z mocy prawa korzysta ze zwolnienia podmiotowego z VAT. W konsekwencji nie musi rejestrować się do celów VAT, składając zgłoszenie rejestracyjne (VAT-R), aczkolwiek ustawodawca mu tego nie zabrania. Istnieją sytuacje, w których złożenie zgłoszenia rejestracyjnego dla celów VAT jest obowiązkowe.

Obowiązani do rejestracji

Obowiązek złożenia zgłoszenia rejestracyjnego dla celów VAT, na przeznaczonym do tego formularzu VAT-R, został określony w art. 96 ust. 1 ustawy o VAT. Z powołanego przepisu wynika, że obowiązek złożenia zgłoszenia rejestracyjnego ciąży na podatnikach podatku VAT, czyli na:

  • osobach prawnych, jednostkach organizacyjnych niemających osobowości prawnej oraz osobach fizycznych, wykonujących samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności (w tym również w szczególnych okolicznościach na podmiotach niemających siedziby, stałego miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zamieszkania na terytorium kraju),
     
  • osobach fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie, które nie będą korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, jako rolnicy ryczałtowi; w przypadku gdy gospodarstwo rolne prowadzone jest wspólnie przez kilka osób (np. rodzinne gospodarstwo) zgłoszenie rejestracyjne dokonywane jest wyłącznie przez jedną z tych osób, 
     
  • organach administracji publicznej i urzędach administracji publicznej w przypadku, gdy wykonują czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Warto zwrócić uwagę, że zgłoszenia VAT-R nie mają obowiązku składać m.in. drobni przedsiębiorcy, czyli podatnicy, którzy mogą korzystać ze zwolnienia z VAT o charakterze podmiotowym. Zwolnienie to dotyczy podatników, u których sprzedaż nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200.000 zł. Również podatnicy, którzy dopiero rozpoczynają wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu VAT w trakcie roku podatkowego, mogą być podmiotowo zwolnieni z VAT, jeżeli przewidywana przez nich wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty 200.000 zł. Kwestie te reguluje art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT.

Trzeba mieć na uwadze, że ustawodawca w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT określił czynności, których wykonywanie nie pozwala na korzystanie przez podatnika ze zwolnienia podmiotowego. W katalogu tym wymienione zostało m.in. świadczenie usług prawniczych, w zakresie doradztwa z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego (patrz ramka).

Z obowiązku złożenia zgłoszenia rejestracyjnego zwolnione zostały także podmioty wykonujące wyłącznie czynności zwolnione z podatku na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT, w tym m.in. usługi w zakresie opieki medycznej, opieki nad osobami niepełnosprawnymi. Wprawdzie nie mają one obowiązku składania zgłoszenia VAT-R, jednak ustawodawca im tego nie zabrania. Tak uznał także Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 10 października 2019 r., nr 0115-KDIT1-1.4012.582.2019.2.IK. W przypadku gdy podatnik zwolniony podmiotowo lub przedmiotowo z VAT złoży zgłoszenie rejestracyjne VAT-R, wówczas naczelnik urzędu skarbowego, po weryfikacji danych podanych w tym zgłoszeniu, rejestruje podatnika jako "podatnika VAT zwolnionego".


Formularz VAT-R dostępny jest w serwisie www.druki.gofin.pl, w dziale Podatek VAT.

Termin złożenia VAT-R

Zgłoszenie rejestracyjne VAT-R, jak wynika z art. 96 ust. 1 ustawy o VAT, należy złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu VAT. W formularzu tym podatnicy VAT podają m.in. informacje o tym, czy będą podatnikami zwolnionymi, czy też czynnymi, czy jako mali podatnicy będą rozliczać VAT metodą kasową, czy będą rozliczali podatek VAT w okresach miesięcznych, czy kwartalnych itd. Wskazuje się w nim również okres (miesiąc lub kwartał), za który podatnik złoży pierwszą deklarację VAT.

Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 1 lutego 2018 r., nr 0115-KDIT1-2.4012.917.2017.2.KT, zwrócił uwagę, że przepisy ustawy o VAT zobowiązują podatników do złożenia naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenia rejestracyjnego przed dniem wykonania pierwszej czynności opodatkowanej, nie określają jednocześnie terminu granicznego, w jakim najwcześniej można złożyć takie zgłoszenie. Dyrektor KIS w powołanej interpretacji za prawidłowe uznał stanowisko, że podatnicy w związku z planowaną budową nieruchomości z przeznaczeniem na wynajem dla podmiotów gospodarczych mogą dokonać rejestracji jako podatnicy VAT czynni przed jej wybudowaniem.

Po złożeniu formularza VAT-R naczelnik urzędu skarbowego weryfikuje dane podatnika podane w zgłoszeniu, następnie rejestruje podatnika jako "podatnika VAT czynnego", a w przypadku podatników zwolnionych z VAT jako "podatnika VAT zwolnionego". Gdy podatnik chce uzyskać potwierdzenie rejestracji na formularzu VAT-5, musi złożyć stosowny wniosek w tej sprawie i dopiero wówczas (po uiszczeniu opłaty skarbowej w wysokości 170 zł) otrzyma potwierdzenie zarejestrowania.

Przesłanki odmowy rejestracji

Ustawodawca w art. 96 ust. 4 ustawy o VAT nałożył na naczelnika urzędu skarbowego obowiązek weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu VAT-R, wymieniając jednocześnie powody, kiedy może on nie dokonać rejestracji danego podmiotu. Stanie się tak wówczas, gdy:

  • dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym są niezgodne z prawdą,
     
  • podmiot ten nie istnieje,
     
  • mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z tym podmiotem albo jego pełnomocnikiem,
     
  • podmiot albo jego pełnomocnik nie stawia się na wezwanie naczelnika urzędu skarbowego,
     
  • z posiadanych informacji wynika, że podmiot może prowadzić działania z zamiarem wykorzystania działalności banków w rozumieniu art. 119zg pkt 1 Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 Ordynacji podatkowej,
     
  • wobec tego podmiotu sąd orzekł, na podstawie odrębnych przepisów, zakaz prowadzenia działalności gospodarczej.

Na znaczenie weryfikacji składanych zgłoszeń rejestracyjnych zwrócił uwagę Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów w odpowiedzi z dnia 14 marca 2019 r. na interpelację poselską nr 29528. Zdaniem Podsekretarza, organ podatkowy jest zobligowany do sprawdzenia poprawności danych zawartych w zgłoszeniu rejestracyjnym nie tylko pod względem formalnym. Ustawodawca w art. 272 Ordynacji podatkowej nakłada na te organy także obowiązek weryfikacji danych i dokumentów przedstawionych przez podatników dokonujących rejestracji podatkowej.

Z odpowiedzi Podsekretarza wynika, że weryfikacja m.in. miejsca prowadzenia działalności oraz zdolności do prowadzenia przez podmiot rodzaju zgłoszonej działalności związana jest z definicjami pojęć "siedziba" oraz "stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej" zawartymi w przepisach Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011.

Celem weryfikacji zgłoszenia rejestracyjnego, jak podkreślił Podsekretarz, jest m.in. uniemożliwienie zarejestrowania w systemie nieuczciwych podatników, którzy stanowią realne zagrożenie dla szczelności poboru podatku VAT. Naczelnik urzędu skarbowego analizuje zgłoszenie pod kątem prawdziwości zawartych w nim danych oraz ustala czy podmiot fizycznie istnieje. W przypadku wątpliwości naczelnik urzędu skarbowego podejmuje (udokumentowaną) próbę skontaktowania się z podmiotem składającym wniosek lub jego pełnomocnikiem, w celu wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości. Podmiot w celu wyjaśnienia wątpliwości organu podatkowego może przedstawić dodatkowe dokumenty świadczące o prowadzeniu działalności gospodarczej. Dopiero w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanki określonej w art. 96 ust. 4a ustawy o VAT, naczelnik urzędu skarbowego nie dokonuje rejestracji podmiotu jako podatnika VAT.

Należy podkreślić, że podmiot, w stosunku do którego naczelnik urzędu skarbowego nie dokonał rejestracji na podstawie art. 96 ust. 4a ustawy o VAT, będzie widniał w wykazie prowadzonym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, gdzie podana będzie również podstawa prawna odmowy rejestracji. Z wykazu tego będzie wykreślony dopiero po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym podmiot ten został w nim umieszczony.

VAT od zakupów sprzed rejestracji

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7 ustawy o VAT (tj. podatników dokonujących wewnątrzwspólnotowej dostawy nowych środków transportu). Tak stanowi art. 88 ust. 4 ustawy o VAT.

W świetle powołanego przepisu prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje wyłącznie podmiotom zarejestrowanym jako podatnicy VAT czynni. Oznacza to, że podatnik, który zamierza skorzystać z prawa do odliczenia VAT od dokonanych zakupów towarów i usług, powinien dokonać zgłoszenia rejestracyjnego dla potrzeb VAT, składając w tym celu w urzędzie skarbowym formularz VAT-R.

W przepisach o VAT nie ma regulacji, które zabraniałyby odliczenia VAT od wydatków poniesionych przed formalną rejestracją na potrzeby VAT. Także organy podatkowe uznają, że podatnik ma prawo do odliczenia VAT naliczonego od zakupów dokonanych przed rejestracją. Aby jednak zrealizować swoje prawo, musi on dopełnić warunku formalnego, tj. dokonać rejestracji na potrzeby VAT i złożyć deklarację VAT z wykazaną kwotą podatku naliczonego.

Taki pogląd znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 18 lipca 2019 r., nr 0114-KDIP1-3.4012.177.2019.2.MK.

Niezależnie od wielkości zrealizowanej sprzedaży obowiązane do rejestracji dla celów VAT są podmioty:

1) dokonujące dostaw:
a) towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy o VAT (wyroby (złom) z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali),
b) towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem:
- energii elektrycznej (CN 2716 00 00)*,
- wyrobów tytoniowych,
- samochodów osobowych, innych niż wymienione w lit. e), zaliczanych przez podatnika, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji,
c) budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a) i b) ustawy o VAT,
d) terenów budowlanych,
e) nowych środków transportu,
f) następujących towarów, w związku z zawarciem umowy w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie:
- preparatów kosmetycznych i toaletowych (PKWiU 20.42.1),
- komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych (PKWiU 26),
- urządzeń elektrycznych i nieelektrycznego sprzętu gospodarstwa domowego (PKWiU 27),
- maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 28),
g) hurtowych i detalicznych części do:
- pojazdów samochodowych (PKWiU 45.3),
- motocykli (PKWiU 45.4);
2) świadczące usługi:
a) prawnicze,
b) w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
c) jubilerskie,
d) ściągania długów, w tym factoringu;
3) nieposiadające siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju.
* Z dniem 1 listopada 2019 r. w art. 113 w ust. 13 w pkt 1 w lit. b) w tiret pierwszym wyrazy "(PKWiU 35.11.10.0)" zastąpiono wyrazami "(CN 2716 00 00)" - przepis stosuje się od 1 kwietnia 2020 r.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o VAT (Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.)

TERMINARZ KSIĘGOWY

separatorgoraprzod
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN poleca w sklepie internetowym www.sklep.gofin.pl
Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno-Finansowych Ukazuje się co 10 dni
więcej »
Ubezpieczenia i Prawo Pracy Dwutygodnik
więcej »
Poradnik VAT Dwutygodnik
więcej »
Zeszyty Metodyczne Rachunkowości Dwutygodnik
więcej »
Przegląd Podatku Dochodowego Dwutygodnik
więcej »
Gazeta Podatkowa Ukazuje się w poniedziałki
i czwartki
więcej »
gofin
sgk
www.czasopismaksiegowych.pl
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.