Ostatnia aktualizacja: 27.04.2017 r., godz. 11:56
            Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 44.424
separatorgoraprzod
A A A

Skutki utraty lub rezygnacji z prawa do zwolnienia z VAT

Poradnik VAT

Jakie podmioty mogą korzystać ze zwolnienia z VAT?

Zwolnienie z podatku VAT przysługuje tzw. drobnym przedsiębiorcom, tj. podatnikom, u których - od 1 stycznia 2017 r. - wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200.000 zł. Również podatnicy, którzy dopiero rozpoczynają wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu VAT w trakcie roku podatkowego, mogą być podmiotowo zwolnieni z VAT, jeżeli przewidywana przez nich wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty 200.000 zł (art. 113 ust. 9 ustawy o VAT).

Do wartości sprzedaży uprawniającej do korzystania z omawianego zwolnienia nie wlicza się kwoty podatku. Nie wlicza się również czynności wymienionych w art. 113 ust. 2, tj.:

1) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju,

2) odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem:

a) transakcji związanych z nieruchomościami,

b) usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41,

c) usług ubezpieczeniowych

- jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych;

3) odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Wskazniki i stawki Limity dla celów VAT
dostępne są w serwisie
www.wskazniki.gofin.pl

Warto także zwrócić uwagę, iż nie zawsze sprzedaż zwolniona z VAT powinna być pomijana przy wyliczaniu limitu, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. W przypadku np. usług w zakresie wynajmowania lub dzierżawienia nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części takich nieruchomości na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe (usługi zwolnione z VAT), usługi te nie są wliczane do ww. limitu jedynie wówczas, gdy będą miały charakter pomocniczy.

Zwolnienie podmiotowe nie ma również zastosowania, jeśli podatnik wykonuje czynności wymienione w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT. Przepis ten dotyczy podatników, którzy dokonują m.in. sprzedaży:

  • wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali,
     
  • towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym,
     
  • nowych środków transportu,
     
  • terenów budowlanych,
     
  • usług prawniczych,
     
  • usług w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
     
  • usług jubilerskich.

Pamiętać także należy, że kwota 200.000 zł jest limitem rocznym. W przypadku podatników rozpoczynających działalność w trakcie roku kwota obliczona w proporcji do okresu prowadzenia działalności będzie niższa i zależy od tego, w którym dniu w trakcie roku rozpoczęto działalność gospodarczą.

Jeżeli faktyczna wartość sprzedaży, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczy w trakcie roku podatkowego powyższy limit, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.

Przykład

Podatnik od 8 stycznia 2017 r. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej.

Kwotę, która spowoduje utratę prawa do zwolnienia podmiotowego z VAT, wyliczył według następującego wzoru:

A = B × C/D

gdzie:

A - oznacza graniczną kwotę obrotu w proporcji do okresu prowadzonej działalności, której przekroczenie powoduje utratę zwolnienia,
B - oznacza limit określony w art. 113 ust. 1, czyli 200.000 zł,
C - oznacza liczbę dni prowadzenia działalności, jaka pozostała do końca roku,
D - oznacza liczbę dni w roku podatkowym.

Poniżej przedstawiamy przykładowy sposób wyliczenia ww. limitu przy zastosowaniu kalkulatora znajdującego się w serwisie www.kalkulatory.gofin.pl.


Kalkulator limitu uprawniającego do zwolnienia z VAT

Konsekwencje utraty prawa do zwolnienia

Podatnik, który korzysta ze zwolnienia ze względu na wartość sprzedaży, musi pamiętać, że jeżeli z ewidencji sprzedaży wynikać będzie, że obrót w kwocie 200.000 zł został przekroczony w danym dniu, to zwolnienie utraci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.

Podatnik, który utracił prawo do zwolnienia z VAT powinien:

  • dokonać rejestracji dla podatku od towarów i usług we właściwym urzędzie skarbowym,
     
  • prowadzić bardziej szczegółowe ewidencje dotyczące dokonywanej sprzedaży oraz dokonywanych zakupów,
     
  • składać deklarację dla podatku VAT,
     
  • dokonywać zapłaty podatku należnego, jeśli z deklaracji podatkowej wynikać będzie kwota zobowiązania podatkowego.

Jednocześnie podatnik, który utracił prawo do zwolnienia z VAT i stał się czynnym podatnikiem VAT, nabywa prawo do odliczania podatku naliczonego od dokonywanych zakupów, które związane są z wykonywanymi przez niego czynnościami opodatkowanymi.

Ponadto taki podatnik ma obowiązek złożenia zgłoszenia rejestracyjnego na formularzu VAT-R.

Zgodnie z art. 96 ust. 4 ustawy o VAT, naczelnik urzędu skarbowego po weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym rejestruje podatnika jako "podatnika VAT czynnego" i na wniosek podatnika potwierdza to zarejestrowanie.

Oznacza to, że organ podatkowy nie ma obowiązku potwierdzenia złożonego przez podatnika zgłoszenia rejestracyjnego.

Kalkulatory Kalkulator limitu uprawniającego
do zwolnienia z VAT dostępny jest w serwisie
www.kalkulatory.gofin.pl

W tym miejscu należy zaznaczyć, że w wyniku nowelizacji ustawy o VAT, z początkiem 2017 r. weszły w życie istotne zmiany w zakresie rejestracji podmiotów na potrzeby podatku VAT. W art. 96 ustawy o VAT wskazano przesłanki odmowy rejestracji podmiotu jako podatnika VAT i doprecyzowano warunki wykreślenia podatnika z rejestru podatników VAT.

Odliczenie VAT po utracie prawa do zwolnienia podmiotowego

Podatnik, który utracił prawo do zwolnienia (czy też z prawa tego zrezygnował) ma prawo do odliczenia podatku VAT od zakupów towarów nabytych przed utratą czy rezygnacją.

Odliczenie to przysługuje na podstawie art. 91 ust. 7-7d ustawy o VAT. Jak wynika z tych przepisów, jeżeli podatnik zmienia przeznaczenie posiadanych towarów w miejsce związku z działalnością zwolnioną na związek z działalnością opodatkowaną, ma prawo do korekty podatku naliczonego. Przy czym w odniesieniu do wyposażenia i niskocennych środków trwałych (np. środków trwałych o wartości początkowej nieprzekraczającej 15.000 zł lub wyposażenia) korekta ta jest możliwa, jeśli od końca okresu, w którym zostały oddane do używania, nie minęło 12 miesięcy. Korekty w tym przypadku dokonuje się jednorazowo w miesiącu, w którym zmieniło się to przeznaczenie.

W stosunku do środków trwałych o wartości początkowej wyższej niż 15.000 zł korekta dokonywana może być w proporcji do okresu korekty. Należy więc jej dokonywać za poszczególne lata pozostałego okresu korekty, zaczynając od deklaracji podatkowej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, w którym nastąpiła zmiana przeznaczenia. Roczna korekta dotyczy jednej piątej (lub w przypadku nieruchomości - jednej dziesiątej) podatku odliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu.

W przypadku natomiast zmiany prawa do odliczenia VAT od towarów handlowych lub surowców i materiałów, korekty podatku naliczonego dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za okres rozliczeniowy, w którym wystąpiła ta zmiana (vide: interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 3 lipca 2015 r., nr IPTPP3/4512-113/15-4/BM). Zaznaczamy, że w przypadku zmiany przeznaczenia tych towarów (surowców, itp.) nie obowiązują żadne okresy korekty.

Dobrowolna rezygnacja ze zwolnienia z VAT

Przepisy ustawy o VAT dopuszczają możliwość dobrowolnej rezygnacji przez podatnika z przysługującego mu zwolnienia z VAT ze względu na wysokość sprzedaży. Podmiot korzystający z tego zwolnienia może podjąć decyzję o rezygnacji ze zwolnienia w każdym momencie, wówczas staje się czynnym podatnikiem VAT.

Aktywne druki i formularze Formularz VAT-R
dostępny jest w serwisie
www.druki.gofin.pl

Aby zrezygnować ze zwolnienia podmiotowego - zgodnie z art. 113 ust. 4 ustawy o VAT - należy złożyć pisemne zawiadomienie (na druku VAT-R) o tym zamiarze do naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, w którym podatnik rezygnuje ze zwolnienia. W przypadku podatników, którzy rozpoczynają działalność w trakcie roku podatkowego, zawiadomienie musi nastąpić przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu VAT.

Zwolnienie podmiotowe z podatku VAT nie jest korzystne w sytuacji gdy:

  • nabywcami towarów i usług oferowanych przez podatnika są podatnicy VAT niekorzystający ze zwolnienia,
     
  • podatnik dokonuje sprzedaży towarów i usług opodatkowanych stawką niższą niż podstawowa, w wyniku czego w przypadku rezygnacji ze zwolnienia wystąpiłaby u niego nadwyżka podatku naliczonego nad należnym,
     
  • podatnik dokonuje dużych zakupów inwestycyjnych.

Decydując o ewentualnej rezygnacji ze zwolnienia z VAT należy pamiętać, że powrót do zwolnienia z VAT może nastąpić - w myśl art. 113 ust. 11 ustawy o VAT - nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym podatnik utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia. Przepis ten stosuje się także odpowiednio do podatnika będącego osobą fizyczną, który przed zakończeniem działalności gospodarczej utracił prawo do zwolnienia od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, a następnie rozpoczął ponownie wykonywanie czynności opodatkowanych (art. 113 ust. 11a ustawy o VAT).

W związku z tym, że termin powrotu do zwolnienia budził wątpliwości podatników (sporne było, czy powrót do tego zwolnienia możliwy jest w trakcie roku), w celu zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej, Minister Finansów wydał w dniu 24 kwietnia 2015 r. interpretację ogólną nr PT3.8101.4.2015.LBE.72. Wynika z niej, że podatnik może ponownie skorzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT z początkiem dowolnego miesiąca, następującego po wyznaczonym w art. 113 ust. 11 ustawy o VAT terminie.

TERMINARZ KSIĘGOWY

separatorgoraprzod
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN poleca w sklepie internetowym www.sklep.gofin.pl
Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno-Finansowych Ukazuje się co 10 dni
więcej »
Ubezpieczenia i Prawo Pracy Dwutygodnik
więcej »
Poradnik VAT Dwutygodnik
więcej »
Zeszyty Metodyczne Rachunkowości Dwutygodnik
więcej »
Przegląd Podatku Dochodowego Dwutygodnik
więcej »
Gazeta Podatkowa Ukazuje się w poniedziałki
i czwartki
więcej »
Wydawnictwo Podatkowe
piątek, 28 kwietnia 2017 r.
gofin
sgk
www.czasopismaksiegowych.pl
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60