separatorgoraprzod
A A A

Składki ZUS w czasie zawieszenia działalności

Gazeta Podatkowa

Informację o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca będący osobą fizyczną przekazuje wyłącznie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej na druku CEIDG-1. Instytucja ta przekazuje do ZUS kopię wpisu o zawieszeniu działalności. Przedsiębiorca nie musi więc pamiętać o dodatkowym wyrejestrowaniu w ZUS. W czasie przerwy w funkcjonowaniu firmy przedsiębiorca nie ma obowiązku odprowadzania do ZUS żadnych składek ubezpieczeniowych. Niektóre z nich może jednak opłacać z własnej woli.


ZUS wyrejestruje

Po otrzymaniu z CEIDG informacji o zawieszeniu przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej, ZUS sporządzi odpowiednie dokumenty wyrejestrowujące:

  • płatnika składek - na formularzu ZUS ZWPA,
     
  • z ubezpieczeń osoby ubezpieczonej - na formularzu ZUS ZWUA.

Dokona też wyrejestrowania członków rodziny przedsiębiorcy bądź osoby współpracującej, wcześniej zgłoszonych do ubezpieczenia zdrowotnego. O wszystkich sporządzonych przez siebie dokumentach w związku z zawieszeniem (lub wznowieniem) działalności, ZUS powinien powiadomić płatnika składek odrębnym pismem.

ZUS nie wyrejestruje płatnika, jeśli będzie on nadal zatrudniał osoby, za które jest zobowiązany przekazywać dokumenty rozliczeniowe, np. zleceniobiorców.


Przerwa w ubezpieczeniu

Osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania, z wyłączeniem okresu, na który prowadzenie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Jeśli przedsiębiorca zawiesi prowadzoną działalność, spowoduje to ustanie obowiązku ubezpieczeń w okresie od dnia, w którym nastąpiło rozpoczęcie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. Ubezpieczeniom tym przedsiębiorca nie będzie podlegał aż do dnia poprzedzającego dzień wznowienia tej działalności.

Skoro w czasie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom, nie ma też obowiązku opłacania składek. Przez cały okres przerwy w prowadzeniu firmy nie składa on również do ZUS dokumentów rozliczeniowych.


Zawieszenie w trakcie miesiąca

Nie każdy przedsiębiorca zawiesza prowadzenie firmy od początku miesiąca. Bywa i tak, że zawieszenie działalności następuje w trakcie miesiąca kalendarzowego. Wówczas składki na ubezpieczenia społeczne należy naliczyć od podstawy wymiaru zmniejszonej proporcjonalnie o dni nieprowadzenia działalności. Polega to na tym, że dzieli się ją przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnoży przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniom w danym miesiącu.

Proporcjonalnego zmniejszenia podstawy wymiaru nie stosuje się natomiast w przypadku składki na ubezpieczenie zdrowotne. W związku z tym, że jest ona miesięczna i niepodzielna, przedsiębiorca nalicza ją i opłaca od pełnej podstawy wymiaru, nawet jeśli z powodu zawieszenia prowadził działalność tylko przez część miesiąca.


Dobrowolne składki ubezpieczeniowe

W okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca może dobrowolnie przystąpić do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych i z własnej woli opłacać na nie składki. Jest to możliwe tylko wtedy, gdy nie ma innego tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń (np. z tytułu umowy zlecenia wykonywanej w czasie zawieszenia działalności). Nie ma jednak możliwości opłacania składek chorobowej i wypadkowej.

Do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych można przystąpić w dowolnym momencie trwania zawieszenia działalności. Objęcie nimi nastąpi od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony w ZUS. Zgłoszenia do tych ubezpieczeń należy dokonać na druku ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczenia właściwym dla danego przedsiębiorcy (tj. 05 10 X X, 05 12 X X, 05 70 X X lub 05 72 X X).

Podstawę wymiaru dobrowolnych składek emerytalno-rentowych ustala się według zasad obowiązujących dla danej osoby przed zawieszeniem wykonywania działalności, czyli od podstawy wymiaru wynoszącej odpowiednio:

  • 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, jeżeli dotychczas przedsiębiorca opłacał składki społeczne na zasadach ogólnych,
     
  • 30% minimalnego wynagrodzenia, jeżeli przed zawieszeniem działalności przedsiębiorca był uprawniony do opłacania niższych składek, ale tylko do okresu upływu 24 pełnych miesięcy kalendarzowych licząc od dnia rozpoczęcia działalności; po upływie tego okresu składki należy obliczać od 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Jeśli przerwa w prowadzeniu działalności jest dłuższa niż 30 dni, warto, aby przedsiębiorca pomyślał o ubezpieczeniu zdrowotnym w tym czasie. Prawo do świadczeń zdrowotnych ustaje bowiem po upływie 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Przedsiębiorca ma w tym przypadku trzy możliwości (patrz tabela).

Możliwości podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu
w okresie zawieszenia działalności gospodarczej

Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny

Ubezpieczenie to jest możliwe, gdy dana osoba spełnia wymagane warunki. Zgłoszenia w tym przypadku dokonuje np. pracujący małżonek przedsiębiorcy. Za osobę zgłoszoną w taki sposób do ubezpieczenia zdrowotnego nie opłaca się dodatkowej składki zdrowotnej (korzysta ona ze świadczeń na podstawie składki opłacanej przez zgłaszającego).

Zarejestrowanie się w urzędzie pracy i podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba bezrobotna

Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego w taki sposób jest możliwe pod warunkiem, że dana osoba nie podlega temu ubezpieczeniu z innego tytułu. Składkę zdrowotną opłaca urząd pracy, a jeśli przedsiębiorca będzie pobierał zasiłek dla bezrobotnych - będzie ona potrącana z jego dochodu.

Przystąpienie do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie pisemnego wniosku złożonego w NFZ

Ubezpieczenie to jest możliwe pod warunkiem, że dana osoba ma miejsce zamieszkania na terytorium Polski. Za każdy miesiąc trwania ubezpieczenia opłaca składkę zdrowotną od zadeklarowanej kwoty miesięcznego dochodu nie niższej jednak od kwoty odpowiadającej przeciętnemu wynagrodzeniu.

Dokumenty ZUS w czasie zawieszenia prowadzenia firmy

Zawiesiłam prowadzenie działalności gospodarczej na okres 6 miesięcy. Czy w tym czasie powinnam składać do ZUS zerowe dokumenty rozliczeniowe?

NIE. W czasie gdy przedsiębiorca ma zawieszoną działalność gospodarczą, nie składa do ZUS żadnych dokumentów rozliczeniowych.

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu) i ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia rozpoczęcia działalności do dnia zaprzestania jej prowadzenia z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej powoduje ustanie obowiązku ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie, do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności. W tym czasie ubezpieczenia emerytalne i rentowe są dla przedsiębiorcy dobrowolne.

Za okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca będący płatnikiem składek wyłącznie za siebie nie ma obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej oraz opłacania składek ubezpieczeniowych. Wynika to z art. 36a ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442).

Jeśli jednak zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej nastąpiło w trakcie miesiąca, np. od 9 stycznia 2014 r., przedsiębiorca ma obowiązek przekazać do ZUS dokumenty rozliczeniowe z wykazanymi składkami ubezpieczeniowymi należnymi za styczeń. Wprawdzie składki na ubezpieczenia społeczne naliczy proporcjonalnie i zapłaci tylko za okres prowadzenia w danym miesiącu działalności, to jednak składkę zdrowotną musi naliczyć i opłacić w pełnej wysokości obowiązującej za cały miesiąc.

Wznowienie w ZUS działalności gospodarczej

Po miesięcznym zawieszeniu działalności gospodarczej wznowiłem jej prowadzenie. Czy powinienem w jakiś sposób poinformować o tym ZUS?

NIE. Informację o wznowieniu działalności gospodarczej (podobnie jak i o jej zawieszeniu) przedsiębiorca zgłasza wyłącznie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Przekazuje ją na formularzu CEIDG-1. Takiej informacji natomiast nie przekazuje osobno do ZUS.

CEIDG przekazuje następnie do ZUS kopię wpisu przedsiębiorcy o wznowieniu działalności. Z kolei w oparciu o tę informację ZUS dokonuje zgłoszenia:

  • płatnika składek na formularzu ZUS ZFA oraz
     
  • do ubezpieczeń na formularzu ZUS ZUA (lub ZUS ZZA - jeśli przedsiębiorca podlega tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu).

Zgłoszenia do ubezpieczeń ZUS dokona zgodnie ze schematem podlegania ubezpieczeniom wskazanym w ostatnim zgłoszeniu przed zawieszeniem prowadzenia działalności. Gdyby jednak w czasie zawieszenia prowadzonej działalności wystąpiły jakiekolwiek zmiany, na skutek których nastąpiła zmiana zasad podlegania ubezpieczeniom danej osoby albo zmienił się kod tytułu ubezpieczenia, wówczas po wznowieniu działalności przedsiębiorca powinien osobiście złożyć w ZUS dokumenty zgłoszeniowe.

TERMINARZ KSIĘGOWY

separatorgoraprzod
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN poleca w sklepie internetowym www.sklep.gofin.pl
Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno-Finansowych Ukazuje się co 10 dni
więcej »
Ubezpieczenia i Prawo Pracy Dwutygodnik
więcej »
Poradnik VAT Dwutygodnik
więcej »
Zeszyty Metodyczne Rachunkowości Dwutygodnik
więcej »
Przegląd Podatku Dochodowego Dwutygodnik
więcej »
Gazeta Podatkowa Ukazuje się w poniedziałki
i czwartki
więcej »
Wydawnictwo Podatkowe
środa, 1 października 2014 r.
gofin
sgk
www.czasopismaksiegowych.pl
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60