separatorgoraprzod
A A A

Niższy ZUS dla początkującego przedsiębiorcy

Gazeta Podatkowa

Zakładając własną firmę potrzeba niemałych środków finansowych w początkowym okresie jej prowadzenia. Wydatki związane ze składkami ZUS również są spore. Jednak początkujący przedsiębiorca może liczyć na pewne ulgi. Taka osoba może bowiem opłacać składki społeczne od dużo niższej podstawy wymiaru, aniżeli powszechnie obowiązująca.


Na czym polega ulga?

Wszyscy przedsiębiorcy mogą opłacać składki na ubezpieczenia społeczne od zadeklarowanej kwoty. Generalnie jednak zadeklarowana przez nich kwota nie może być niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty rocznego limitu podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych na dany rok kalendarzowy. W 2014 r. minimalna podstawa wymiaru wynosi 2.247,60 zł. Natomiast dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą minimalna miesięczna podstawa wymiaru składek społecznych jest znacznie niższa. Wynosi ona bowiem tylko 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia.


W 2014 r. minimalna miesięczna podstawa wymiaru składek społecznych dla "nowych" przedsiębiorców wynosi 504 zł.


Kto ma prawo do ulgi?

Prawo do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od obniżonej podstawy wymiaru nie przysługuje wszystkim osobom "startującym" w biznesie. Tylko bowiem osoby, które rozpoczynają działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, mogą opłacać składki społeczne od niższej kwoty. Do osób, które nie mogą korzystać z tej ulgi zalicza się przedsiębiorców, którzy:

  • prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania obecnej działalności prowadzili inną pozarolniczą działalność,
     
  • wykonują na rzecz byłego pracodawcy takie same czynności wchodzące w zakres obecnie wykonywanej działalności gospodarczej, jakie przed dniem jej rozpoczęcia wykonywali w ramach stosunku pracy (lub spółdzielczego stosunku pracy) w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym.

Z ulgi nie mogą też skorzystać m.in. wspólnicy spółek jawnych, komandytowych lub partnerskich oraz wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.


Czas trwania preferencji

Okres, przez który przedsiębiorca może opłacać składki na ubezpieczenia społeczne od obniżonej podstawy wymiaru, jest ograniczony. Trwa on 24 miesiące kalendarzowe. Liczy się go od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej. Przy ustalaniu czasu trwania ulgi (czyli okresu opłacania składek społecznych od niższej podstawy) bierze się pod uwagę pełne miesiące kalendarzowe (patrz: przykład 1).

Do okresu korzystania z ulgi wlicza się czas, w którym przedsiębiorca nie miał obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, np. z powodu zawieszenia działalności gospodarczej, podlegania tym ubezpieczeniom z innego tytułu (patrz: przykład 2).


Usługi na rzecz byłego pracodawcy

Od początku obowiązywania ulgi (tj. od 25 sierpnia 2005 r.) ZUS informował, że warunek niewykonywania usług na rzecz byłego pracodawcy (takich samych, jakie przedsiębiorca wcześniej wykonywał np. w ramach stosunku pracy) trzeba spełniać przez cały okres korzystania z uprawnienia, oraz że po rozpoczęciu ich świadczenia przedsiębiorca traci automatycznie prawo do ulgi. Od dnia podjęcia działalności na rzecz byłego pracodawcy powinien opłacać składki społeczne na ogólnych zasadach, czyli od podstawy wymiaru nie niższej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Obecnie w poradniku pt.: "Ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność i osób z nimi współpracujących" (dostępnym na stronie internetowej www.zus.pl) ZUS wyjaśnia, że po zakończeniu świadczenia usług dla byłego pracodawcy przedsiębiorca może ponownie korzystać z ulgi i opłacać składki społeczne od obniżonej podstawy wymiaru - do czasu upływu 24 pełnych miesięcy kalendarzowych, licząc od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej. Traci więc prawo do opłacania składek społecznych od niższej podstawy ich wymiaru, ale wyłącznie na okres wykonywania tej pracy.

ZUS potwierdził to w piśmie z 25 października 2011 r., odpowiadając na zapytanie naszego Wydawnictwa. Wyjaśnił też w nim, w jaki sposób taki przedsiębiorca powinien rozliczyć składki ubezpieczeniowe i wykazać je w dokumentach rozliczeniowych sporządzonych do ZUS za miesiąc, w którym przez jego część nie miał prawa do ulgi.

Na czas utraty prawa do ulgi przedsiębiorca powinien dokonać odpowiedniego zgłoszenia zmiany kodu tytułu do ubezpieczeń. W tym celu od dnia rozpoczęcia wykonywania pracy w ramach prowadzonej działalności na rzecz byłego pracodawcy przedsiębiorca powinien:

1) wyrejestrować się z ubezpieczeń na druku ZUS ZWUA z kodem tytułu ubezpieczenia 05 70 X X (lub 05 72 X X - jeśli jest rencistą), a następnie

2) zgłosić się ponownie do ubezpieczeń z kodem tytułu ubezpieczenia 05 10 X X (lub 05 12 X X - jeśli jest rencistą).

Po zakończeniu wykonywania takiej pracy przedsiębiorca ponownie powinien wyrejestrować się z ubezpieczeń z kodem ubezpieczeniowym 05 10 X X (lub odpowiednio 05 12 X X), a następnie zgłosić do ubezpieczeń z kodem 05 70 X X (lub odpowiednio 05 72 X X).

Jeśli taka zmiana ma miejsce w trakcie miesiąca kalendarzowego, wówczas przedsiębiorca powinien przekazać za siebie do ZUS dwa komplety rozliczeniowe:

1) w przypadku opłacania składki wyłącznie za siebie - dwie deklaracje rozliczeniowe odpowiednio z zakresem numeracji od 1 do 39 oraz od 40 do 49 z właściwymi kodami tytułu ubezpieczenia; w deklaracjach tych powinien wykazać składki społeczne oraz składkę zdrowotną obliczone od zadeklarowanej podstawy nie niższej niż ustalona proporcjonalnie najniższa podstawa ich wymiaru ustalona dla części miesiąca, wobec której obowiązywała,

2) w przypadku opłacania składki również za inne osoby - dwa raporty: jeden z kodem rozpoczynającym się cyframi 05 10 (05 12), a drugi 05 70 (05 72); zasady ustalenia podstaw wymiaru powinny być analogiczne jak w pkt 1).

Wyjaśnienie ZUS w sprawie naliczania za przedsiębiorcę składki na FP

"Jeśli łączna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za dany miesiąc (tj. suma kwot wykazanych do podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia w odpowiednio obu deklaracjach/raportach) wyniesie co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, powstanie obowiązek opłacenia składki na Fundusz Pracy, o ile ubezpieczony nie osiągnął wieku wynoszącego co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn. W przypadku, o którym mowa w pkt 1 (tj. w przypadku gdy przedsiębiorca opłacający składki tylko za siebie złoży dwie deklaracje rozliczeniowe - przyp. red.), dopuszczalne jest wykazanie składek na Fundusz Pracy w obu deklaracjach, obliczonych od wykazanej w każdej z nich podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, jak i wykazanie obliczonej od łącznej kwoty podstawy wymiaru składek za dany miesiąc kwoty składki na Fundusz Pracy w jednej z deklaracji, składanej z kodem rozpoczynającym się cyframi 05 10".


Usługi dla byłego zleceniodawcy

Wśród osób, które nie mogą skorzystać z ulgi w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, nie wymienia się takich, które przed rozpoczęciem działalności gospodarczej wykonywały pracę na podstawie umowy zlecenia (bądź innej umowy cywilnoprawnej, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia). Jeśli więc dana osoba przed dniem rozpoczęcia działalności pracowała wyłącznie na podstawie umowy zlecenia, wówczas może ona skorzystać z ulgi przewidzianej dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą. Z preferencji tej może korzystać nawet wtedy, gdy w zakresie prowadzonej obecnie działalności gospodarczej wykonuje na rzecz byłego zleceniodawcy ten sam rodzaj pracy, którą świadczyła wcześniej na podstawie zawartej umowy zlecenia.

Przykład 1

Przedsiębiorca rozpoczął działalność gospodarczą 1 lutego 2011 r. Od dnia rozpoczęcia działalności opłacał składki na ubezpieczenia społeczne od 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. W tym przypadku prawo do opłacania składek społecznych od niższej podstawy wymiaru przysługiwało przedsiębiorcy za okres od 1 lutego 2011 r. do 31 stycznia 2013 r. włącznie.

Gdyby przedsiębiorca rozpoczął działalność chociaż dzień później, tj. 2 lutego 2011 r., to wówczas prawo do opłacania składek społecznych od niższej podstawy wymiaru przysługiwałoby mu za okres od 2 lutego 2011 r. do 28 lutego 2013 r. włącznie. W tym bowiem przypadku upływ pełnych miesięcy kalendarzowych liczyłby się od 1 marca 2011 r. do 28 lutego 2013 r.

Przykład 2

Przedsiębiorca mający prawo do opłacania składek społecznych od obniżonej podstawy wymiaru rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej od 18 maja 2011 r. W okresie od 1 października 2011 r. do 31 stycznia 2012 r. zawiesił prowadzenie tej działalności. W tym przypadku przedsiębiorca miał prawo korzystać z ulgi od 18 maja 2011 r. do 31 maja 2013 r.

TERMINARZ KSIĘGOWY

separatorgoraprzod
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN poleca w sklepie internetowym www.sklep.gofin.pl
Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno-Finansowych Ukazuje się co 10 dni
więcej »
Ubezpieczenia i Prawo Pracy Dwutygodnik
więcej »
Poradnik VAT Dwutygodnik
więcej »
Zeszyty Metodyczne Rachunkowości Dwutygodnik
więcej »
Przegląd Podatku Dochodowego Dwutygodnik
więcej »
Gazeta Podatkowa Ukazuje się w poniedziałki
i czwartki
więcej »
Wydawnictwo Podatkowe
wtorek, 2 września 2014 r.
gofin
sgk
www.czasopismaksiegowych.pl
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60