Wydawnictwo Podatkowe
poniedziałek, 15 kwietnia 2024 r.
          Ostatnia aktualizacja: 15.04.2024 r., godz. 14:41
            Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 19.732
separatorgoraprzod
A A A

Formalności w ZUS w razie rozpoczęcia prowadzenia firmy

Gazeta Podatkowa

Zgłoszenie przedsiębiorcy do ubezpieczeń w ZUS

Osoba prowadząca pozarolniczą działalność (patrz ramka) zobowiązana jest do złożenia formularza zgłoszenia płatnika składek w ZUS w terminie 7 dni od daty:

  • zatrudnienia pierwszego pracownika lub powstania stosunku prawnego uzasadniającego objęcie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi pierwszej osoby (np. zawarcia umowy zlecenia),
     
  • powstania obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych dla ubezpieczonych wyłącznie zobowiązanych do opłacania składek na własne ubezpieczenia albo składek na ubezpieczenia osób współpracujących.

Przedsiębiorca będący osobą fizyczną rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej jednoosobowo lub w formie spółki cywilnej, dokonuje zgłoszenia siebie jako płatnika składek na wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej (druk CEIDG-1), składanym w organie ewidencyjnym. Wniosek ten jest jednocześnie m.in. zgłoszeniem płatnika składek albo jego zmiany w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Dane z wniosku organ ewidencyjny przesyła do właściwej jednostki terenowej ZUS wraz z kopią zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. W oparciu o te dane ZUS sporządza za przedsiębiorcę pierwszorazowe dokumenty zgłoszeniowe płatnika składek, tj.:

  • zgłoszenie płatnika składek - na formularzu ZUS ZFA,
     
  • informację o numerach rachunków bankowych płatnika składek - na formularzu ZUS ZBA,
     
  • informację o adresach prowadzenia działalności gospodarczej - na formularzu ZUS ZAA.

Osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność podlegają w ZUS obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu. Osoby te mają także prawo do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, do którego przystępują na wniosek. Przywilej ten dotyczy wyłącznie przypadków, gdy ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym osoby te podlegają obowiązkowo.

Przedsiębiorca będący osobą fizyczną prowadzący działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEIDG (także jako wspólnik spółki cywilnej) nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, tj. emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu (nie może też przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego) przez okres 6 miesięcy kalendarzowych liczonych od dnia podjęcia działalności gospodarczej, jeżeli:

  • rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej po raz pierwszy albo ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia oraz
     
  • nie wykonuje działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy, u którego przed dniem rozpoczęcia tej działalności w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres obecnie wykonywanej działalności gospodarczej.

Przedsiębiorca musi też więc zgłosić się w ZUS do ubezpieczeń społecznych i/lub ubezpieczenia zdrowotnego (w zależności od obowiązku podlegania ubezpieczeniom) na druku ZUS ZUA lub ZUS ZZA. Może tego dokonać w formie elektronicznej (przy użyciu bezpiecznego podpisu elektronicznego) lub papierowej - bezpośrednio w ZUS lub za pośrednictwem poczty. Przy czym przedsiębiorca (w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców) zgłoszenia siebie do odpowiednich ubezpieczeń w ZUS może też dokonać wraz z wnioskiem o wpis do CEIDG. W ten sposób może przekazać:

  • zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i/lub ubezpieczenia zdrowotnego,
     
  • zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny,

Warto nadmienić, że wraz z wnioskiem o aktualizację wpisu do CEIDG przedsiębiorca może także złożyć:

  • zmianę danych wykazanych w wymienionych zgłoszeniach (oprócz danych dotyczących tytułu do ubezpieczeń, rodzajów ubezpieczeń oraz terminów ich powstania),
     
  • zgłoszenie wyrejestrowania z tych ubezpieczeń.

Zmiany danych wykazanych w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych dotyczących tytułu do ubezpieczeń, rodzajów ubezpieczeń oraz terminów ich powstania, przedsiębiorca nadal dokonuje wyłącznie poprzez wyrejestrowanie z ubezpieczeń i ponowne zgłoszenie do nich z aktualnymi już danymi.

Każda natomiast osoba rozpoczynająca prowadzenie działalności w formie jednoosobowej spółki z o.o., a także będąca wspólnikiem spółki jawnej, komandytowej i partnerskiej zobowiązana jest dokonać zgłoszenia siebie jako płatnika składek oraz do ubezpieczeń (co najmniej do ubezpieczenia zdrowotnego) w ZUS. Każdy wspólnik takiej spółki jest płatnikiem składek na własne ubezpieczenia, powinien zatem sporządzić i przekazać do ZUS zgłoszenie:

  • płatnika składek na druku ZUS ZFA, w którym wpisze własne dane identyfikacyjne, tj. PESEL i NIP lub NIP, REGON i PESEL (jeżeli wspólnik prowadzi również odrębną działalność gospodarczą, inną niż prowadzona w formie spółki),
     
  • siebie do ubezpieczeń jako osoby ubezpieczonej na druku ZUS ZUA (jeśli podlegać będzie tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu - na druku ZUS ZZA), z identyfikatorem PESEL.

Z kolei twórcy i artyści dokonują zgłoszeń do ubezpieczeń w ciągu 7 dni od dnia otrzymania decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, ustalającej datę rozpoczęcia wykonywania działalności.

Za pozarolniczą działalność uważa się działalność:

- gospodarczą prowadzoną na podstawie przepisów - Prawo przedsiębiorców (np. na podstawie wpisu do CEIDG) lub innych przepisów szczególnych,
- twórczą i artystyczną,
- prowadzoną w zakresie wolnego zawodu,
- prowadzoną jako jednoosobowa spółka z o.o. oraz jako wspólnik spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej,
- prowadzoną przez akcjonariusza prostej spółki akcyjnej wnoszącego do spółki wkład, którego przedmiotem jest świadczenie pracy lub usług,
- prowadzoną w formie publicznej lub niepublicznej szkoły, innej formy wychowania przedszkolnego, placówki lub ich zespołu, na podstawie przepisów Prawa oświatowego.

Bezpośrednio w ZUS przedsiębiorca zgłasza do ubezpieczeń pracownika, zleceniobiorcę lub osobę, która z nim współpracuje przy prowadzeniu działalności gospodarczej.

Kody tytułu ubezpieczenia właściwe dla osób prowadzących pozarolniczą działalność

Kod tytułu ubezpieczenia

Opis

05 10 X X

osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych niemająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60 % kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, oraz osoba prowadząca niepubliczną szkołę, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty oraz osoba prowadząca działalność w zakresie wolnego zawodu

05 12 X X

osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych mająca ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60 % kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia

05 20 X X

twórca

05 30 X X

artysta

05 40 X X

osoba prowadząca działalność gospodarczą, zgłaszająca się do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie korzystania z "ulgi na start"

05 43 X X

wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnicy spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej oraz akcjonariusz prostej spółki akcyjnej wnoszący jako wkład świadczenie pracy lub usług

05 44 X X

osoba prowadząca pozarolniczą działalność, z mocy przepisów szczególnych niepodlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu

05 70 X X

osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą niemająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia

05 72 X X

osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą mająca ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia

05 80 X X

osoba prowadząca pozarolniczą działalność, której zasiłek macierzyński nie przekracza kwoty świadczenia rodzicielskiego

05 90 X X

osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą niemająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uzależniona jest od dochodu

05 92 X X

osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą mająca ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uzależniona jest od dochodu

Zgłoszenie pracowników, zleceniobiorców i członków ich rodzin

Pracownicy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym wszystkich ryzyk oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu. Obowiązek tych ubezpieczeń dla pracowników powstaje z dniem nawiązania stosunku pracy, a wygasa z dniem jego ustania. Zatem zgłoszenia pracowników do ubezpieczeń płatnik składek dokonuje w terminie 7 dni od daty powstania stosunku pracy, na formularzu ZUS ZUA, z kodem tytułu ubezpieczenia 01 10 X X.

Zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu. Charakter dobrowolny dla tych osób ma wyłącznie ubezpieczenie chorobowe. Zleceniobiorcy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom od dnia oznaczonego w umowie zlecenia, jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania, do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. Zleceniodawca (jako płatnik składek) dokonuje zgłoszenia zleceniobiorcy do obowiązkowych ubezpieczeń na formularzu ZUS ZUA (lub ZUS ZZA - jeśli zleceniobiorca podlega tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu) z kodem tytułu ubezpieczenia 04 11 X X, w terminie 7 dni od dnia oznaczonego w umowie zlecenia jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania.


Jeżeli zleceniobiorca jest uczniem szkoły ponadpodstawowej albo studentem, do ukończenia 26 lat, nie podlega ubezpieczeniom w ZUS z tytułu pracy na zleceniu.


Na przedsiębiorcy ciąży także obowiązek przekazania do ZUS zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny pracownika i zleceniobiorcy, niepodlegających ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu.

Osoby takie zgłasza się na formularzu ZUS ZCNA.

TERMINARZ KSIĘGOWY

separatorgoraprzod
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN poleca w sklepie internetowym www.sklep.gofin.pl
Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno-Finansowych Ukazuje się co 10 dni
więcej »
Ubezpieczenia i Prawo Pracy Dwutygodnik
więcej »
Poradnik VAT Dwutygodnik
więcej »
Zeszyty Metodyczne Rachunkowości Dwutygodnik
więcej »
Przegląd Podatku Dochodowego Dwutygodnik
więcej »
Gazeta Podatkowa Ukazuje się w poniedziałki
i czwartki
więcej »
gofin
sgk
www.czasopismaksiegowych.pl
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.