Ostatnia aktualizacja: 29.05.2020 r., godz. 13:19
            Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 19.732
separatorgoraprzod
A A A

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe przedsiębiorcy

Gazeta Podatkowa

Każdy przedsiębiorca, który otwiera własną firmę, musi obowiązkowo zgłosić się z tego tytułu do ubezpieczeń w ZUS. Do ubezpieczenia chorobowego może natomiast przystąpić tylko na swój wyraźny wniosek. Jest ono bowiem dla niego dobrowolne. Aby jednak korzystać ze świadczeń chorobowych, musi m.in. terminowo opłacać składki ubezpieczeniowe.


Objęcie ubezpieczeniem

Do ubezpieczenia chorobowego przedsiębiorca może przystąpić w każdym momencie prowadzenia działalności. Może to więc zrobić zarówno w dniu rozpoczęcia wykonywania tej działalności, jak i w późniejszym terminie. Generalnie objęcie tym ubezpieczeniem następuje od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony w ZUS (art. 14 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej ustawą systemową). Wyjątek stanowi zgłoszenie takiego wniosku w terminie 7 dni od dnia powstania obowiązkowych ubezpieczeń (np. rozpoczęcia działalności gospodarczej). W takim przypadku objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku.

Jeśli jednak ubezpieczenia emerytalne i rentowe są dla przedsiębiorcy dobrowolne, wówczas w ogóle nie może on przystąpić do ubezpieczenia chorobowego z racji prowadzonej firmy. Tym samym nie będzie też mógł skorzystać ze świadczeń chorobowych. Z taką sytuacją mamy do czynienia, gdy przedsiębiorca ma np. ustalone prawo do emerytury.


Wniosek o ubezpieczenie

Aby złożyć wniosek o przystąpienie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, wystarczy, że przedsiębiorca przekaże do ZUS prawidłowo wypełniony formularz ZUS ZUA.

Inaczej jest w przypadku, gdy przedsiębiorca chce dokonać tego zgłoszenia w trakcie prowadzonej już działalności (czyli kiedy podlega już obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym). Wówczas w pierwszej kolejności powinien przekazać do ZUS zgłoszenie wyrejestrowania z ubezpieczeń na formularzu ZUS ZWUA. Dopiero po tym dokonuje zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych (w tym do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego) oraz ubezpieczenia zdrowotnego - na formularzu ZUS ZUA. Jako datę zgłoszenia do ubezpieczeń podaje wtedy datę wyrejestrowania z tych ubezpieczeń, podaną we wcześniej złożonym formularzu ZUS ZWUA.


Miesięczne ograniczenie podstawy wymiaru

Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Tę z kolei dla osób prowadzących pozarolniczą działalność stanowi zadeklarowana kwota. Kwota ta nie może być jednak niższa niż:

  • 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub
     
  • 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia - jeśli dana osoba korzysta z ulgi dla "nowych" przedsiębiorców,
     
  • podstawa wymiaru ustalona zgodnie z art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Osoba prowadząca działalność sama zatem decyduje, od jakiej kwoty opłaca składki na ubezpieczenia emerytalno-rentowe. Podwyższając podstawę wymiaru składek na te ubezpieczenia powinna pamiętać, że spowoduje to równoczesne zwiększenie podstawy wymiaru składek na pozostałe ubezpieczenia społeczne, tj. chorobowe i wypadkowe, a także na Fundusz Pracy (w tym na Fundusz Solidarnościowy). Jest tak dlatego, że podstawę ich wymiaru ustala się od tej samej kwoty, co podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe. Skoro podstawa naliczenia składek emerytalno-rentowych ulega zwiększeniu, to podstawa wymiaru pozostałych składek społecznych oraz składki na FP (w tym na FS) automatycznie ulega zwiększeniu do tego samego poziomu.

Chcąc więc podwyższyć podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe, przedsiębiorca musi najpierw podwyższyć podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe.

Deklarując do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wyższą kwotę, przedsiębiorca powinien uważać, aby nie przekroczyć pewnych limitów. Trzeba bowiem pamiętać o:

  • rocznym ograniczeniu podstawy wymiaru składek emerytalno‑rentowych » Kwota rocznego ograniczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe
     
  • miesięcznym ograniczeniu podstawy wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe - nie może ona przekraczać miesięcznie 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy.
    » Ograniczenie podstawy wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe


Skutki nieterminowej wpłaty

Zdarza się, że przedsiębiorca - np. przez przeoczenie lub z braku odpowiednich środków finansowych - nie zapłaci składek na ubezpieczenia społeczne (w tym składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe) lub zapłaci je po obowiązującym terminie płatności. Skutek tego będzie taki, że ZUS wyłączy przedsiębiorcę z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe przedsiębiorcy ustaje bowiem m.in. od pierwszego dnia miesiąca, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie (art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej). Na jego wniosek ZUS może jednak wyrazić zgodę na opłacenie składki po terminie, aczkolwiek następuje to tylko w uzasadnionych przypadkach.


Przywrócenie ubezpieczenia

Przedsiębiorca ma możliwość zachowania ciągłości dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. W tym celu powinien zwrócić się do ZUS o wyrażenie zgody na opłacenie składki chorobowej po terminie. Wniosek w tej sprawie składa się w jednostce terenowej ZUS właściwej ze względu na adres przedsiębiorcy. Należy w nim podać powód opóźnienia w zapłacie należnych składek. Każdą tego typu sprawę ZUS rozpatruje indywidualnie. Bierze wtedy pod uwagę przyczynę nieterminowego opłacenia składek. Sprawdza też, czy:

  • płatnik nie posiada zaległości w opłacaniu składek ubezpieczeniowych,
     
  • jest to jego pierwsze opóźnienie, czy może już kolejne.

Z pewnością ZUS kontroluje również częstotliwość przedkładanych zwolnień lekarskich.

Zgoda na opłacenie składki chorobowej po terminie zależy od uznania ZUS. Jeżeli wniosek przedsiębiorcy zostanie rozpatrzony negatywnie, wtedy nie ma on możliwości odwołania się do sądu.


Pożytek z zasiłku

Osobom, które są objęte ubezpieczeniem chorobowym, po spełnieniu określonych warunków przysługuje zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, zasiłek opiekuńczy oraz zasiłek macierzyński. Osoba prowadząca działalność, która spełnia warunki do przyznania zasiłku (np. chorobowego), ma prawo pomniejszyć podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne o dni choroby. Ustala ją wówczas proporcjonalnie, zgodnie z zasadą wynikającą z art. 18 ust. 9 ustawy systemowej. Dzieli wtedy kwotę podstawy wymiaru tych składek przez dni kalendarzowe danego miesiąca i mnoży przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniom w danym miesiącu. W takim przypadku zmniejszeniu ulega też podstawa wymiaru składki na Fundusz Pracy (w tym na Fundusz Solidarnościowy).


Rezygnacja z ubezpieczenia

Bywa i tak, że przedsiębiorca podlegający dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu chce z niego zrezygnować. Aby powiadomić o tym ZUS, powinien przekazać do tej instytucji:

  • wyrejestrowanie z ubezpieczeń (ZUS ZWUA) oraz
     
  • ponowne zgłoszenie do ubezpieczeń (ZUS ZUA) bez zadeklarowanego przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Przykład

Pani Anna prowadzi działalność gospodarczą. Składki na ubezpieczenia społeczne opłaca od 60% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Od 10 do 17 stycznia 2020 r. była niezdolna do pracy z powodu choroby. Za ten okres otrzymała z ZUS zasiłek chorobowy. Składki na ubezpieczenia społeczne oraz składkę na FP i FS naliczyła i opłaciła do ZUS od podstawy wymiaru proporcjonalnie zmniejszonej o dni choroby, tj.: od kwoty 2.326,86 zł, co wynika z wyliczenia: 3.136,20 zł : 31 (liczba dni stycznia) × 23 (liczba dni stycznia, w których przedsiębiorca była zdolna do pracy) = 2.326,86 zł.

TERMINARZ KSIĘGOWY

separatorgoraprzod
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN poleca w sklepie internetowym www.sklep.gofin.pl
Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno-Finansowych Ukazuje się co 10 dni
więcej »
Ubezpieczenia i Prawo Pracy Dwutygodnik
więcej »
Poradnik VAT Dwutygodnik
więcej »
Zeszyty Metodyczne Rachunkowości Dwutygodnik
więcej »
Przegląd Podatku Dochodowego Dwutygodnik
więcej »
Gazeta Podatkowa Ukazuje się w poniedziałki
i czwartki
więcej »
Wydawnictwo Podatkowe
poniedziałek, 1 czerwca 2020 r.
gofin
sgk
www.czasopismaksiegowych.pl
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.