Rozpoczęcie działalności gospodarczej - sklep.gofin.pl
          Ostatnia aktualizacja: 10.12.2019 r., godz. 12:46
            Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 19.732
separatorgoraprzod
A A A

Ulgi i ułatwienia dla przedsiębiorców w rozliczaniu i opłacaniu składek ZUS

Gazeta Podatkowa

Dla osób prowadzących własną firmę wysokość opłacanych co miesiąc składek ubezpieczeniowych to spore obciążenie finansowe. Jednak dla tych, którzy dopiero startują w biznesie - po spełnieniu określonych warunków - przewidziano niższe składki ZUS niż dla przedsiębiorców, którzy prowadzą firmę już od kilku lat. Z pewnych preferencji mogą też skorzystać niektórzy emeryci i renciści prowadzący działalność. Z kolei osoby posiadające status osoby niepełnosprawnej mogą uzyskać refundację części składek, które opłacają do ZUS. Dla przedsiębiorców, którzy prowadzą firmę samodzielnie bądź z pomocą osoby współpracującej, z pewnością dużym ułatwieniem jest to, że nie muszą pamiętać o comiesięcznym przekazywaniu rozliczeń do ZUS.

1. „Ulga na start”

Na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, w ubezpieczeniach społecznych została wprowadzona tzw. ulga na start. Polega ona na tym, że przedsiębiorca będący osobą fizyczną nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez okres 6 miesięcy od dnia podjęcia działalności gospodarczej po raz pierwszy albo ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia, pod warunkiem, że nie wykonuje jej na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej. Powołany przepis obowiązuje od 30 kwietnia 2018 r. i dotyczy też wspólników spółki cywilnej.

Z „ulgi na start” może korzystać tylko przedsiębiorca. Nie obejmuje ona osoby współpracującej z przedsiębiorcą ani zatrudnionych przez niego pracowników bądź zleceniobiorców.

Przykład 1

Zakładamy, że osoba fizyczna rozpocznie po raz pierwszy prowadzenie działalności gospodarczej od 7 stycznia 2019 r. Wcześniej przez kilka lat do końca marca br. była zatrudniona w ramach umowy o pracę. Działalności gospodarczej nie będzie wykonywała na rzecz byłego pracodawcy.

Przedsiębiorca może skorzystać z „ulgi na start”. Z tego uprawnienia mógłby skorzystać również wówczas, gdyby w ramach działalności wykonywał prace na rzecz byłego pracodawcy, z tym że tylko wtedy, gdyby ich zakres różnił się od czynności wykonywanych na podstawie umowy o pracę.


Zgodnie z wyjaśnieniem ZUS (zamieszczonym na stronie internetowej www.zus.pl), „ulga na start” przysługuje przez 6 miesięcy kalendarzowych, liczonych od dnia faktycznego rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej, przyjmując, że jeżeli dzień rozpoczęcia działalności przypada:

  • pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, miesiąc ten wlicza się do okresu korzystania z „ulgi na start”,
     
  • w trakcie miesiąca kalendarzowego, miesiąca tego nie wlicza się do okresu korzystania z „ulgi na start”.
Uwaga! Okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej nie przerywa biegu korzystania z 6-miesięcznego okresu niepodlegania ubezpieczeniom społecznym.


Przykład 2

Załóżmy, że osoba fizyczna rozpoczęła działalność gospodarczą po raz pierwszy w życiu i nie wykonuje jej na rzecz byłego pracodawcy, u którego była zatrudniona do 31 grudnia 2018 r.

Wariant 1 - działalność gospodarcza zostanie rozpoczęta od 7 stycznia 2019 r.

Przedsiębiorca nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresie od 7 stycznia do 31 lipca 2019 r.

Wariant 2 - działalność gospodarcza zostanie rozpoczęta od 1 lutego 2019 r.

Przedsiębiorca nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w okresie od 1 lutego do 31 lipca 2019 r.


Przykład 3

Przyjmujemy założenia z poprzedniego przykładu (wariant 1) i dodatkowo, że przedsiębiorca zawiesi prowadzenie działalności gospodarczej na okres od 1 kwietnia do 31 maja 2019 r. Po wznowieniu działalności będzie miał prawo do kontynuowania "ulgi na start" tylko do 31 lipca 2019 r.


Przepisy ustawy - Prawo przedsiębiorców przewidują w art. 18 ust. 2 możliwość rezygnacji z tego uprawnienia, co odbywa się przez dokonanie przez przedsiębiorcę zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych. Wówczas objęcie przedmiotowymi ubezpieczeniami następuje od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym zostanie on zgłoszony. Jeżeli przedsiębiorca zgłosi się do ubezpieczeń społecznych, może skorzystać z opłacania składek od niższej podstawy, tj. 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Prawo do opłacania składek od niższej podstawy przysługuje też przedsiębiorcom, którzy będą kontynuowali działalność gospodarczą po wykorzystaniu pełnej „ulgi na start”. Powyższe wynika z nowego art. 18aa ustawy o sus, dodanego ustawą z dnia 6 marca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej. Jak wyjaśnił ZUS, przedsiębiorca, który zrezygnuje z „ulgi na start”, kolejny raz będzie mógł skorzystać z tego uprawnienia dopiero po upływie 60 miesięcy kalendarzowych od dnia zakończenia działalności bądź jej zawieszenia.


Przykład 4

Przyjmujemy założenia z przykładu 2 (wariant 1) i dodatkowo, że przedsiębiorca zrezygnuje z "ulgi na start", przystępując od 1 kwietnia 2019 r. do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Jeśli np. po dwóch miesiącach stwierdzi, że chciałby kontynuować tę ulgę przez pozostałe 2 miesiące, tj. czerwiec i lipiec 2019 r., nie będzie mógł cofnąć wcześniejszej decyzji i ponownie skorzystać z ulgi ani od 1 kwietnia 2019 r., ani też od 1 czerwca 2019 r.


„Ulga na start” nie obejmuje ubezpieczenia zdrowotnego. Przedsiębiorca w okresie korzystania z tego uprawnienia podlega zatem obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu, o ile nie zawiesi wykonywania działalności w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). W okresie „ulgi na start” przedsiębiorca powinien zgłosić się do ubezpieczenia zdrowotnego na druku ZUS ZZA, z kodem tytułu ubezpieczenia rozpoczynającym się cyframi 05 40, a ponadto ma prawo zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego członków swojej rodziny (na druku ZUS ZCNA). Składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłaca od zadeklarowanej kwoty, nie niższej jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku.

Ważne: Osoba prowadząca działalność gospodarczą jest zwolniona z obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tego tytułu, jeżeli spełnia warunki określone w art. 82 ust. 8, 9, 9a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Wymienione wyżej przepisy ustawy zdrowotnej zwalniają z opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności:

  • osobę, której świadczenie emerytalne lub rentowe nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia, w przypadku gdy osoba ta uzyskuje dodatkowe przychody z tego tytułu w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej,
     
  • osobę zaliczoną do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności, w przypadku gdy osoba ta uzyskuje przychody z tego tytułu w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub opłaca podatek dochodowy w formie karty podatkowej,
     
  • osobę, której zasiłek macierzyński nie przekracza miesięcznie kwoty świadczenia rodzicielskiego (aktualnie 1.000 zł).

Ponadto składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana w wysokości nieprzekraczającej kwoty należnej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, w przypadku gdy osoba zaliczona do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności uzyskuje przychód jedynie z tytułu pozarolniczej działalności (art. 82 ust. 10 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych).

2. Niższy ZUS

Zasadniczo każda osoba prowadząca pozarolniczą działalność może naliczać i opłacać za siebie składki na ubezpieczenia społeczne (tj. emerytalne, rentowe, wypadkowe i ewentualnie chorobowe) od dowolnie przyjętej podstawy wymiaru. Na jej wysokość nie ma wpływu ani wielkość dochodu uzyskiwanego z prowadzonej działalności, ani też rozmiar prowadzonej firmy. Zadeklarowana przez przedsiębiorcę kwota nie może być jednak niższa niż określone minimum, które odpowiada 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe kalendarzowy (w 2019 r. - 2.859 zł).

Jednak dla przedsiębiorców, którzy dopiero rozpoczęli wykonywanie działalności gospodarczej, to minimum w początkowym okresie jej prowadzenia jest znacznie niższe. Dla nowych przedsiębiorców najniższa podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynosi bowiem 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia.


675 zł - najniższa podstawa wymiaru składek społecznych obowiązująca nowych przedsiębiorców w 2019 r.


Z prawa do opłacania składek społecznych od obniżonej podstawy wymiaru nie mogą jednak skorzystać wszyscy nowi przedsiębiorcy. Są bowiem do niej uprawnione tylko osoby, które rozpoczną wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (na podstawie wpisu do CEIDG) lub innych przepisów szczególnych. Ulga ta nie dotyczy więc np. wspólnika jednoosobowej sp. z o.o. czy wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej.

Aby móc opłacać składki na ubezpieczenia społeczne na preferencyjnych warunkach, przedsiębiorca musi spełnić łącznie określone warunki (patrz ramka).

Nowy przedsiębiorca może opłacać składki społeczne na preferencyjnych zasadach, jeśli:

- nie prowadzi lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej nie prowadził jakiejkolwiek pozarolniczej działalności (o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych),
- nie wykonuje działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywał w ramach stosunku pracy (lub spółdzielczego stosunku pracy) czynności wchodzące w zakres obecnie wykonywanej działalności gospodarczej.

Składki od obniżonej podstawy przedsiębiorca może opłacać przez pierwsze 24 miesiące kalendarzowe, licząc od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej. Przy ustalaniu tego okresu bierze się pod uwagę pełne miesiące kalendarzowe. Jeśli więc przedsiębiorca rozpoczął wykonywanie działalności np. od 1 stycznia 2019 r., to prawo do opłacania ulgowych składek społecznych przysługuje mu od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2020 r. Gdyby natomiast rozpoczął swoją działalność chociaż dzień później, tj. 2 stycznia 2019 r., wówczas 24 pełne miesiące kalendarzowe należałoby liczyć dopiero od 1 lutego 2019 r., a z preferencji przedsiębiorca korzystałby w okresie od 2 stycznia 2019 r. do 31 stycznia 2021 r. (w zasadzie więc o jeden miesiąc dłużej). Co istotne, do czasu trwania ulgi wlicza się czas, w którym przedsiębiorca nie miał obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, przykładowo z powodu zawieszenia wykonywania działalności czy podlegania tym ubezpieczeniom z innego tytułu (np. z pracy na etacie).

Jednym z warunków korzystania przez przedsiębiorcę z "ulgowego" opłacania składek społecznych jest niewykonywanie działalności na rzecz byłego pracodawcy. Pod pojęciem "byłego pracodawcy" należy rozumieć każdego pracodawcę, na rzecz którego praca była wykonywana przed dniem rozpoczęcia prowadzenia działalności (także takiego, z którym przedsiębiorca nie rozwiązał stosunku pracy). Aby skorzystać z ulgowego ZUS-u, zakres czynności wykonywanych w ramach działalności na rzecz byłego pracodawcy nie może pokrywać się z zakresem czynności wykonywanych u niego w ramach stosunku pracy. Z kolei przez zwrot "czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności" należy rozumieć czynności powierzone przez pracodawcę i wykonywane przez pracownika w ramach umowy o pracę. Warunek niewykonywania działalności na rzecz byłego pracodawcy dotyczy nie tylko pierwszego dnia jej prowadzenia, ale całego 24-miesięcznego okresu.

3. Ulgowa składka zdrowotna

Każda osoba prowadząca własną firmę podlega z tego tytułu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i w związku z tym musi co miesiąc opłacać do ZUS składkę na to ubezpieczenie. Tak jest nawet wtedy, gdy przedsiębiorca np. jest emerytem i nie ma obowiązku opłacania składek społecznych.

Niektórym jednak przedsiębiorcom przepisy o ubezpieczeniu zdrowotnym dają prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania składki zdrowotnej lub jej obniżenia do wysokości zaliczki na podatek dochodowy opłacanej z działalności. Ulga ta przysługuje emerytom i rencistom oraz osobom zaliczonym do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Mogą z niej skorzystać wyłącznie w tych miesiącach, w których spełniają wymagane warunki. Korzystając z ulgi nadal podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i - co istotne - muszą co miesiąc składać do ZUS dokumentację rozliczeniową.

» emeryci i renciści

Z obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne zwolnieni są przedsiębiorcy, których świadczenie emerytalne lub rentowe (brutto) nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia (w 2019 r. - 2.250 zł). Skorzystanie z tego zwolnienia jest jednak możliwe tylko w przypadku, gdy przedsiębiorca:

  • uzyskuje z działalności przychody w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury, tj. kwoty 514,90 zł, czyli 50% z kwoty 1.029,80 zł, tyle bowiem od 1 marca 2018 r. wynosi kwota najniższej emerytury lub
     
  • opłaca podatek dochodowy z prowadzonej działalności w formie karty podatkowej.

» osoby niepełnosprawne

Również niektórzy niepełnosprawni przedsiębiorcy nie muszą opłacać składki zdrowotnej z racji prowadzonej firmy. Ulga ta dotyczy osób posiadających ustalony znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności. Podobnie jednak jak osoby z prawem do emerytury lub renty, również niepełnosprawni przedsiębiorcy muszą spełniać określone kryteria (patrz grafika).

Warunki zwolnienia z opłacania składki zdrowotnej niepełnosprawnego przedsiębiorcy

uzyskiwanie przychodów z prowadzonej działalności w wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury
(czyli od 1.03.2018 r. - kwoty 514,90 zł, tj. 50% z kwoty 1.029,80 zł)

oraz posiadanie ustalonego umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności
lub  

opłacanie podatku dochodowego z tytułu prowadzonej działalności w formie karty podatkowej

oraz

Z ulgi tej mogą też korzystać przedsiębiorcy, którzy co prawda nie mają ustalonego właściwego stopnia niepełnosprawności, ale posiadają odpowiednie orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o ustalonym stopniu niezdolności do pracy. Jest ono bowiem traktowane na równi z odpowiadającym mu orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. W tym przypadku zwolnienie z obowiązku opłacania składki zdrowotnej nie jest uzależnione od wysokości pobieranego świadczenia rentowego. Wobec czego mogą z niego korzystać również renciści pobierający stosunkowo wysokie świadczenie rentowe (tj. wyższe niż kwota minimalnego wynagrodzenia).

Natomiast przedsiębiorcy legitymujący się umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności, dla których prowadzona działalność stanowi jedyne źródło przychodu, mogą opłacać składkę zdrowotną w wysokości nieprzekraczającej kwoty należnej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Z uprawnienia tego nie można skorzystać zarówno w przypadku, gdy źródło dodatkowych przychodów będzie stanowiło inny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego niż pozarolnicza działalność, jak również wtedy, gdy dodatkowy przychód nie będzie stanowił odrębnego tytułu do objęcia tym ubezpieczeniem. Oznacza to, że jeżeli przedsiębiorca posiadający ustalony umiarkowany lub znaczny stopień niepełnosprawności (osiągający przychód jedynie z racji prowadzonej firmy) uzyska np. zasiłek chorobowy z ZUS, nie będzie mógł opłacić składki zdrowotnej obniżonej do wysokości należnej zaliczki na pdof.

Ulgi tej nie stosuje się wobec niepełnosprawnych przedsiębiorców opłacających podatek dochodowy w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub w formie karty podatkowej.

4. Zwolnienie z comiesięcznych rozliczeń

Jeśli przedsiębiorca opłaca składki wyłącznie za siebie (bądź za osoby z nim współpracujące), nie musi co miesiąc przekazywać do ZUS dokumentów rozliczeniowych; wystarczy, że w odpowiedniej wysokości zapłaci należne składki. Ze zwolnienia ze składania rozliczeń może korzystać pod dwoma warunkami:

1) w stosunku do poprzedniego miesiąca nie nastąpiły żadne zmiany,

2) w ostatnio złożonych dokumentach rozliczeniowych zadeklarował do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne kwoty w wysokości najniższej obowiązującej go podstawy wymiaru składek (bądź obowiązującej osobę z nim współpracującą).

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, opłacające składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące i ustalające najniższą podstawę wymiaru składek społecznych w oparciu o przychód są zwolnione z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych za kolejny miesiąc po złożeniu deklaracji rozliczeniowej za pierwszy pełny miesiąc, do końca roku kalendarzowego, na który ustaliły tę podstawę. Osoby te obowiązane są do złożenia deklaracji rozliczeniowej za pierwszy miesiąc prowadzenia działalności gospodarczej każdego kolejnego roku, na który ustaliły najniższą podstawę wymiaru składek społecznych w oparciu o przychód (tj. zgodnie z art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

5. Niższe składki społeczne dla przedsiębiorców prowadzących działalność na niewielką skalę

Od 1 stycznia 2019 r. osoby prowadzące działalność gospodarczą na niewielką skalę mogą opłacać za siebie składki na ubezpieczenia społeczne od obniżonej – proporcjonalnie do przychodu – podstawy wymiaru. Podstawowym celem wprowadzenia tej preferencji jest dostosowanie wysokości obciążeń ponoszonych przez przedsiębiorców z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne do ich możliwości finansowych.

Dla kogo mały ZUS?

Od 1 stycznia 2019 r. osoby prowadzące działalność gospodarczą, których przeciętne miesięczne przychody są niewielkie, mogą opłacać za siebie składki społeczne w wysokości uzależnionej od przychodu uzyskiwanego z racji prowadzonej firmy. Taką możliwość wprowadziły przepisy ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu obniżenia składek na ubezpieczenia społeczne...(Dz. U. z 2018 r. poz. 1577), dodając do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych art. 18c, z którego wynika ta preferencja.

Jest ona kierowana do przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy – Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, których roczny przychód z tytułu prowadzenia tej działalności w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 30-krotności kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w grudniu poprzedniego roku. W 2019 r. z ulgi tej mogą więc skorzystać przedsiębiorcy, których przychody w 2018 r. nie przekroczyły kwoty 63.000 zł (2.100 zł × 30). Mogą z niej skorzystać także przedsiębiorcy, którzy wcześniej opłacali składki na preferencyjnych warunkach w ramach tzw. ulgi na start.

W razie rozpoczęcia, zakończenia lub zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej w ciągu poprzedniego roku kalendarzowego, roczny limit przychodu ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu. Dzieli się wtedy trzydziestokrotność kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w grudniu poprzedniego roku kalendarzowego przez liczbę dni kalendarzowych w poprzednim roku kalendarzowym i mnoży przez liczbę dni kalendarzowych prowadzenia działalności w poprzednim roku kalendarzowym (przykład). Otrzymany wynik zaokrągla się do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza lub w dół, jeśli jest niższa niż 0,5 grosza.

Przedsiębiorca, dla którego najniższa podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest uzależniona od wysokości przychodu uzyskanego z tej działalności, powinien zgłosić się do ubezpieczeń społecznych (także ubezpieczenia zdrowotnego) z odpowiednim kodem tytułu ubezpieczenia. Dla osoby nieposiadającej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy jest to 05 90 X X, natomiast osoba posiadająca prawo do takiej renty zgłasza się z kodem 05 92 X X.

Jeśli chce on w 2019 r. opłacać za siebie składki społeczne od podstawy uzależnionej od wysokości przychodu, to powinien przekazać do ZUS odpowiednie dokumenty wyrejestrowujące i zgłoszeniowe najpóźniej do 8 stycznia 2019 r. Nieprzekazanie ich w tym terminie będzie równoznaczne z rezygnacją z preferencji w 2019 r. Będzie to oznaczało, że do końca 2019 r. przedsiębiorca będzie musiał opłacać za siebie składki na ubezpieczenia społeczne od podstawy nie niższej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (w 2019 r. – 2.859 zł).

Jak ustalić obniżoną podstawę?

Przedsiębiorca, który prowadzi działalność na niewielką skalę, ustali najniższą obowiązującą go podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w kilku krokach. W pierwszej kolejności powinien ustalić przeciętny miesięczny przychód uzyskany z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym według określonego wzoru (patrz ramka). Otrzymany wynik należy zaokrąglić do pełnych groszy w górę – jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza lub w dół – jeśli końcówka jest niższa niż 0,5 grosza.

Następnie należy pomnożyć przeciętny miesięczny przychód z działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym i współczynnik ogłaszany przez Prezesa ZUS. W 2019 r. wynosi on 0,5083. Otrzymany wynik również należy zaokrąglić do pełnych groszy.

Ostatnim krokiem jest porównanie otrzymanego wyniku z dolnym i górnym limitem podstawy wymiaru składek społecznych, obowiązującym osoby prowadzące działalność gospodarczą. Ustalona bowiem w powyższy sposób najniższa podstawa wymiaru tych składek nie może:

  • przekroczyć 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy (w 2019 r. – 2.859 zł),
     
  • być niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia (w 2019 r. – nie niższa niż 675 zł).

Jeżeli okaże się, że ustalona przez przedsiębiorcę podstawa wymiaru składek społecznych będzie równa lub wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, powinien on opłacać składki społeczne od zadeklarowanej przez siebie podstawy wymiaru, nie niższej jednak niż górny limit, czyli w bieżącym roku – 2.859 zł.

Jeśli natomiast ustalona przez przedsiębiorcę podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne będzie niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia, wtedy najniższą obowiązująca go podstawą wymiaru składek społecznych będzie wysokość dolnego limitu.

Okres korzystania z ulgi

Prawo do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od podstawy obniżonej proporcjonalnie do przychodu jest ograniczone w czasie. Uprawniony do tej preferencji przedsiębiorca może bowiem opłacać niższe składki społeczne maksymalnie przez 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych. Za miesiąc kalendarzowy przyjmuje się każdy miesiąc, w którym przedsiębiorca podlegał ubezpieczeniom społecznym i/lub ubezpieczeniu zdrowotnemu przynajmniej jeden dzień.

Kto nie może korzystać z ulgi?

Z omawianej ulgi nie mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy w poprzednim roku:

  • prowadzili działalność gospodarczą krócej niż 60 dni kalendarzowych,
     
  • rozliczali się w formie karty podatkowej i korzystali ze zwolnienia sprzedaży od podatku VAT,
     
  • podlegali ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu także z tytułu innej pozarolniczej działalności (np. jako wspólnik spółki jawnej).

Ponadto nie mają też do niej prawa przedsiębiorcy, którzy spełniają warunki do opłacania składek od zadeklarowanej kwoty, nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia oraz ci, którzy wykonują działalność na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywali w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres tej działalności.

Przykład

Pan Adam prowadzi działalność gospodarczą od 1 lutego 2015 r., na podstawie wpisu do CEIDG. W 2018 r. zawiesił jej wykonywanie od 1 do 31 marca. Pan Adam prowadził działalność gospodarczą w ubiegłym roku przez 334 dni (365 dni – 31 dni). Limit, którego nie mogą przekroczyć jego przychody z tytułu działalności gospodarczej w 2018 r. wynosi 57.649,32 zł, obliczony w następujący sposób: (63.000 zł : 365 dni) × 334 dni = 57.649,315068 zł, po zaokrągleniu 57.649,32 zł.

Wzór na ustalenie przeciętnego przychodu
Przeciętny miesięczny przychód z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym =

roczny przychód z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym

____________________________________

× 30
liczba dni kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym

6. Refundacja z PFRON

Wprawdzie posiadanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie zwalnia przedsiębiorcy z opłacania obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne z racji prowadzonej firmy, to jednak daje możliwość korzystania ze wsparcia udzielanego przez PFRON w postaci częściowego zwrotu tych składek (patrz tabela). PFRON refunduje bowiem osobie niepełnosprawnej, wykonującej działalność gospodarczą, obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (w zależności od stopnia niepełnosprawności) do wysokości odpowiadającej wysokości składki, której podstawą wymiaru jest:

  • kwota określona w art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czyli 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego,
     
  • kwota określona w art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czyli 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia (dla początkujących przedsiębiorców).

Wysokość refundacji uzależniona jest od stopnia niepełnosprawności przedsiębiorcy.

Tak przewiduje art. 25a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Z przepisu tego nie wynika, że refundacja przysługuje także niepełnosprawnym przedsiębiorcom korzystającym z tzw. małego ZUS, ustalającym dla siebie podstawę wymiaru składek emerytalno-rentowych zgodnie z art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. w oparciu o przychód uzyskany z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym. Można by zatem sądzić, że PFRON nie zrefunduje składek takim osobom.

Jednak z komunikatu Pomorskiego Oddziału PFRON z dnia 9 stycznia 2019 r., zamieszczonego na stronie internetowej www.pfron.org.pl, wynika, że: "Wnioskodawcy, którzy do dnia 8.01.2019 r. złożyli w ZUS wnioski o zmniejszenie wysokości składek w ramach tzw. małego ZUS mogą ubiegać się o refundację składek z PFRON (...)".

Przedsiębiorca zainteresowany zrefundowaniem części opłaconych do ZUS składek ubezpieczeniowych powinien złożyć w PFRON wniosek na druku WN-U-G. Niepełnosprawny przedsiębiorca jest uprawniony do uzyskania refundacji z PFRON także wtedy, gdy spóźni się z zapłatą składek do ZUS, ale opóźnienie to nie przekroczy 14 dni.


Druk Wn-U-G jest dostępny w serwisie www.druki.gofin.pl, w dziale Prawo pracy.

Wysokość refundacji z PFRON składek emerytalnych i rentowych przedsiębiorcy w 2019 r.

Stopień niepełnosprawności Wysokość refundacji
(%)
Kwota refundacji wg wysokości podstawy wymiaru składek
30% kwoty minimalnego wynagrodzenia 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego
  675 zł 2.859 zł
kwota refundacji

znaczny

100% 185,76 zł 786,80 zł

umiarkowany

60% 111,46 zł 472,08 zł

lekki

30% 55,73 zł 236,04 zł

TERMINARZ KSIĘGOWY

separatorgoraprzod
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN poleca w sklepie internetowym www.sklep.gofin.pl
Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno-Finansowych Ukazuje się co 10 dni
więcej »
Ubezpieczenia i Prawo Pracy Dwutygodnik
więcej »
Poradnik VAT Dwutygodnik
więcej »
Zeszyty Metodyczne Rachunkowości Dwutygodnik
więcej »
Przegląd Podatku Dochodowego Dwutygodnik
więcej »
Gazeta Podatkowa Ukazuje się w poniedziałki
i czwartki
więcej »
Wydawnictwo Podatkowe
wtorek, 10 grudnia 2019 r.
gofin
sgk
www.czasopismaksiegowych.pl
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.