Wydawnictwo Podatkowe
poniedziałek, 15 kwietnia 2024 r.
          Ostatnia aktualizacja: 15.04.2024 r., godz. 14:41
            Ilość wizyt w ciągu ostatnich 30 dni - 19.732
separatorgoraprzod
A A A

Powołanie zarządcy sukcesyjnego

Gazeta Podatkowa

Przedsiębiorca prowadzący firmę na podstawie wpisu do CEIDG, który chce, aby firma zachowała ciągłość działania po jego śmierci, może ustanowić zarządcę sukcesyjnego. W przypadku gdy nie dopełni formalności w tym zakresie, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia spraw spadkowych i podjęcia decyzji o jej dalszych losach, zarząd sukcesyjny mogą ustanowić jego następcy prawni.

Powołanie zarządcy przez przedsiębiorcę

Na zarządcę sukcesyjnego można powołać osobę fizyczną, która ma pełną zdolność do czynności prawnych. Funkcji tej nie może pełnić osoba, wobec której prawomocnie orzeczono:

  • zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 373 ust. 1 Prawa upadłościowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 498 ze zm.), lub
     
  • środek karny albo środek zabezpieczający w postaci zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej, obejmujący działalność gospodarczą wykonywaną przez przedsiębiorcę lub działalność gospodarczą w zakresie zarządu majątkiem.

Krąg uprawnionych następców prawnych

Do powołania zarządcy sukcesyjnego po śmierci przedsiębiorcy uprawnieni są:

  • małżonek przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku, lub
     
  • w przypadku braku ogłoszonego testamentu - spadkobierca ustawowy przedsiębiorcy, który przyjął spadek, albo
     
  • jeżeli został ogłoszony testament - spadkobierca testamentowy przedsiębiorcy, który przyjął spadek albo zapisobierca windykacyjny, który przyjął zapis windykacyjny, obejmujący udział w przedsiębiorstwie w spadku.

Osoba uprawniona do powołania zarządcy sukcesyjnego nie musi legitymować się postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku ani sporządzonym przez notariusza aktem poświadczenia dziedziczenia.

Jeśli doszło do stwierdzenia nabycia spadku, tzn. zostało wydane prawomocne postanowienie sądu, stwierdzające nabycie spadku, notarialny akt poświadczenia dziedziczenia albo europejskie poświadczenie spadkowe, uprawnienie do powołania zarządcy przysługuje osobom wymienionym w tych aktach, czyli właścicielom przedsiębiorstwa w spadku.

Proces powołania zarządcy

Powołanie zarządcy już po śmierci przedsiębiorcy jest znacznie trudniejszą procedurą niż dokonanie tego przez samego przedsiębiorcę. Do jego powołania wymagana jest zgoda osób, którym łącznie przysługuje (wraz z osobą powołującą zarządcę) udział w przedsiębiorstwie w spadku większy niż 85/100. Jeżeli nie zostanie:

  • wydane prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku,
     
  • zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia czy wydane europejskie poświadczenie spadkowe,

wielkość udziałów w przedsiębiorstwie w spadku ustalona zostanie przy uwzględnieniu wszystkich znanych osobie powołującej zarządcę sukcesyjnego osób, którym w chwili powołania zarządcy sukcesyjnego będzie przysługiwał udział w przedsiębiorstwie w spadku. Powołanie zarządcy sukcesyjnego albo wyrażenie zgody na powołanie zarządcy sukcesyjnego przez przedstawiciela ustawowego osoby, która nie ma zdolności do czynności prawnych albo której zdolność do nich jest ograniczona, nie wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego.

Osoba ustanawiająca zarządcę zobowiązana jest do złożenia przed notariuszem oświadczenia o przysługującym jej udziale w przedsiębiorstwie w spadku oraz znanych jej innych osobach, którym przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku, a właściciel przedsiębiorstwa w spadku musi też złożyć oświadczenia o:

  • istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi,
     
  • znanych testamentach spadkodawcy lub braku takich testamentów.

Oświadczenia te należy złożyć pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

Powołanie zarządcy w tym przypadku wymaga aktu notarialnego. Procedura ta składa się z dwóch etapów. Pierwszym jest sporządzenie przez notariusza protokołu powołania zarządcy sukcesyjnego. Jest on podpisywany przez osobę powołaną do pełnienia tej funkcji. Następnie po sporządzeniu protokołu powołania zarządcy sukcesyjnego notariusz musi sporządzić akt powołania. Zawiera on dane dotyczące spadkodawcy, zarządcy, osoby go powołującej oraz osób wyrażających na to zgodę. Notariusz dokonuje również zgłoszenia do CEIDG faktu powołania takiej osoby.

Termin na powołanie zarządcy

Ustawodawca przewidział nieprzekraczalny termin, w którym istnieje możliwość powołania pierwszego zarządcy sukcesyjnego. Termin ten wynosi 2 miesiące od dnia śmierci przedsiębiorcy. Nie można go przedłużyć ani przywrócić. Po jego upływie nie ma już możliwości powołania zarządcy sukcesyjnego. Jak czytamy w wyjaśnieniach Ministerstwa Rozwoju zamieszczonych na stronie www.gov.pl/web/rozwoj: "(...) Trzeba pamiętać, że okres od śmierci przedsiębiorcy do ustanowienia zarządu sukcesyjnego jest czasem niepewności co do tego, czy nastąpi kontynuacja zatrudnienia, czy będą nadal wykonywane kontrakty handlowe oraz czy zostaną utrzymane w mocy decyzje związane z przedsiębiorstwem. Nie może być to okres zbyt długi. Osoby uprawnione powinny jak najszybciej podjąć decyzję co do tego, czy chcą skorzystać z zarządu sukcesyjnego, czy nie są tym zainteresowane. Procedura ustanowienia zarządu sukcesyjnego jest jednak prosta i elastyczna. Osoby biorące udział w powołaniu zarządcy sukcesyjnego nie muszą stawiać się u tego samego notariusza w jednym czasie. Nie jest też konieczna zgoda sądu opiekuńczego w przypadku małoletnich. Dzięki temu termin 2-miesięczny powinien być wystarczający do podjęcia decyzji o powołaniu zarządcy sukcesyjnego i do dokonania tej czynności (...)".

Okres do czasu powołania zarządcy

Do dnia powołania zarządcy prawdopodobni właściciele przedsiębiorstwa w spadku mogą dokonywać wyłącznie takich czynności, które będą konieczne, aby nie doszło do pogorszenia się stanu przedsiębiorstwa. Chodzi o tzw. czynności zachowawcze. Zatem możliwe będzie w tym okresie (2 miesiące) np. dokonywanie sprzedaży zapasów produktów, aby nie uległy one przeterminowaniu czy wykonywanie zawartych przez przedsiębiorcę umów.

Korzyści z powołania zarządcy sukcesyjnego:
- przedsiębiorstwo zachowa pełną płynność działania,
- zarządca sukcesyjny zaraz po śmierci przedsiębiorcy może zająć się prowadzeniem firmy,
- zostają zachowane w mocy wszystkie zawarte stosunki pracy,
- zachowana zostaje ciągłość kontraktów zawartych przez zmarłego przedsiębiorcę,
- przedsiębiorstwo nie zostanie wykreślone z ewidencji podatników ani z rejestru podatników VAT - wystarczy zgłoszenie zarządcy sukcesyjnego do urzędu skarbowego,
- zarządca może szybko uzyskać potwierdzenie możliwości wykonywania koncesji, zezwoleń itd.

"Ponad 12,5 tys. przedsiębiorców złożyło już wniosek o ustanowienie zarządcy sukcesyjnego (z czego w ponad 830 przypadkach sprawowany jest zarząd sukcesyjny). Oznacza to, że tylu właścicieli dało swoim firmom szansę na przetrwanie, na wypadek swojej śmierci. Przedsiębiorcy zyskali możliwość ustanowienia zarządcy sukcesyjnego dzięki naszej ustawie o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, która weszła w życie równo rok temu - 25 listopada 2018 r. (...) Zapewnienie stabilnego funkcjonowania przedsiębiorstw to priorytet rządu. Dlatego kontynuujemy prace nad kolejnymi rozwiązaniami, które ułatwią zmianę pokoleniową w polskim biznesie. W tej kadencji planujemy prace nad projektem ustawy, która wprowadzi do polskiego systemu prawnego fundację rodzinną. Umożliwienie zakładania takich fundacji ma wspierać wielopokoleniową sukcesję w polskich firmach i pomagać w akumulacji polskiego kapitału".

Źródło: dane Ministerstwa Rozwoju z dnia 25 listopada 2019 r. (https://www.gov.pl/web/rozwoj/)

TERMINARZ KSIĘGOWY

separatorgoraprzod
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN poleca w sklepie internetowym www.sklep.gofin.pl
Biuletyn Informacyjny dla Służb Ekonomiczno-Finansowych Ukazuje się co 10 dni
więcej »
Ubezpieczenia i Prawo Pracy Dwutygodnik
więcej »
Poradnik VAT Dwutygodnik
więcej »
Zeszyty Metodyczne Rachunkowości Dwutygodnik
więcej »
Przegląd Podatku Dochodowego Dwutygodnik
więcej »
Gazeta Podatkowa Ukazuje się w poniedziałki
i czwartki
więcej »
gofin
sgk
www.czasopismaksiegowych.pl
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.